Nhà hoạt động bị trục xuất khỏi Mỹ sau khi chỉ trích chính trị gia Colombia thân Trump

Trong tuần trước cuộc bầu cử tổng thống Colombia, Beto Coral, một nhà hoạt động nổi tiếng đang sống tại Mỹ, đã đến Florida để kêu gọi những người đồng hương không bỏ phiếu cho ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella. Coral giương biểu ngữ bên ngoài các điểm bỏ phiếu ở Miami, cảnh báo rằng vị luật sư triệu phú, người được Donald Trump hậu thuẫn, sẽ "giúp trục xuất tất cả các bạn".

Sáng hôm sau, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ra bản ghi nhớ gửi Bộ An ninh Nội địa (DHS), cáo buộc nhà hoạt động này đã "tiến hành hoạt động chính trị" chống lại một ứng viên tổng thống Colombia và DHS có thể thực hiện các bước để "tạo điều kiện cho anh ta rời đi". Vài giờ sau, Coral bị bắt giữ.

Coral cho biết trong 30 ngày bị giam giữ tại DHS, anh đã bị hành hung, bị tước thức ăn và nước uống, bị biệt giam trước khi đồng ý tự nguyện rời khỏi Mỹ để trở về Colombia vào giữa tháng 7, sau hơn 10 năm sinh sống tại đây. Dù trước đó đã có những người nhập cư bị giam giữ vì hoạt động chính trị, trường hợp của Coral được xem là vụ việc đầu tiên liên quan đến phát ngôn về cuộc bầu cử ở nước ngoài.

"Họ bắt giữ tôi chỉ vì tôi phản đối một ứng viên được Trump hậu thuẫn", nam nhà hoạt động 40 tuổi, tên đầy đủ là Franklin Humberto Coral Garrido, nói.

Coral, người không có tiền án, cáo buộc việc giam giữ xuất phát từ yêu cầu của De la Espriella, người sau đó đã thắng cử và tuyên thệ nhậm chức vào đầu tháng này, thay thế tổng thống cánh tả Gustavo Petro. Trước đó, vào đầu tháng 6, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã viết trên mạng xã hội rằng những ai "có ý định phá hoại hoặc thao túng quy trình dân chủ" sẽ có nguy cơ mất thị thực. De la Espriella đáp lại: "Tôi có danh sách, thưa ngài Thứ trưởng".

Cùng ngày Rubio ra bản ghi nhớ, De la Espriella đăng trên X: "Sẽ có tin tốt cho Colombia và những người Colombia yêu nước ở nước ngoài", kèm hình ảnh do AI tạo ra. Đến chiều, Coral bị bắt. "De la Espriella biết tôi sẽ bị bắt và đã công bố điều đó trên X", Coral nói.

Ứng viên chiến thắng từng quen biết nhà hoạt động này từ những năm còn làm luật sư. De la Espriella từng đại diện cho cựu Tổng thống Álvaro Uribe Vélez trong vụ kiện phỉ báng tại Florida chống lại Coral, sau khi nhà hoạt động này cáo buộc ông Uribe lãnh đạo các nhóm bán quân sự. Coral thua kiện và bị yêu cầu xin lỗi công khai. Tháng 5 năm ngoái, Coral đã nộp đơn khiếu nại lên FBI, cáo buộc De la Espriella bí mật ghi âm cuộc điện thoại giữa họ và cố tống tiền anh.

Coral vào Mỹ bằng thị thực du lịch vào tháng 12/2015 và nộp đơn xin tị nạn chính trị vào tháng 3/2016, nói rằng anh nhận được các lời đe dọa giết chóc tại Colombia sau khi điều tra cái chết của cha mình. Cha anh là một thuyền trưởng cảnh sát tham gia chiến dịch do Mỹ hậu thuẫn hạ gục trùm ma túy Pablo Escobar năm 1993, và bị sát hại vài tháng sau đó.

"Tôi đã chờ đợi quyết định về đơn xin tị nạn từ năm 2016, nhưng tôi luôn có tư cách pháp lý và giấy phép lao động", Coral nói. Anh cho biết mình làm đủ nghề như lái xe Uber, xây dựng, đầu bếp, phục vụ bàn và thợ làm bánh.

Coral bị chuyển đến 6 cơ sở giam giữ khác nhau tại 4 bang. Anh ước tính đã bị biệt giam "24 trong số 30 ngày" và bị các nhân viên ICE đẩy, ném vào tường và đá vào chân. Một phát ngôn viên DHS không trả lời các câu hỏi về sự ngược đãi mà Coral cho biết anh phải chịu, thay vào đó gửi tuyên bố mô tả anh là "người ngoài hành tinh bất hợp pháp" đã "lưu trú quá hạn thị thực 10 năm".

Chín nghị sĩ Dân chủ trong Quốc hội Mỹ đã gửi thư tới Rubio ngày 23/6 yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho Coral, cho rằng chính phủ Mỹ đã vi phạm nhân quyền của anh, bao gồm quyền tự do ngôn luận. Coral chỉ được trả tự do sau khi luật sư Elizabeth Shaw đạt được thỏa thuận cho phép anh rời khỏi đất nước tự nguyện. Trong đơn, Shaw lập luận rằng Coral bị giam giữ dù không phải đối mặt với bất kỳ cáo buộc nhập cư nào.

Sau khi trở về Colombia, Coral cảnh báo Tổng thống Petro rằng "ông có thể là người tiếp theo" bị Mỹ bắt giữ, nhưng sau đó anh đã rời khỏi đất nước. Anh nói không biết sẽ sống ở đâu tiếp theo, nhưng chắc chắn sẽ không phải là Mỹ, nơi anh gọi là "nơi tồi tệ nhất thế giới đối với bất kỳ người nhập cư nào". Anh cũng bày tỏ sự mỉa mai khi Rubio, người gốc Latinh, con trai của những người nhập cư Cuba đến Mỹ tìm kiếm tương lai tốt đẹp hơn, lại "bức hại, ngược đãi, giam giữ và trục xuất một người nhập cư vào nước này hợp pháp".