Nhà báo điều tra bị giam giữ bí mật gần hai năm tại Burkina Faso

Theo báo cáo công bố ngày 7/5 của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF), nhà báo điều tra kỳ cựu Atiana Serge Oulon đã bị bắt cóc khỏi nhà riêng tại thủ đô Ouagadougou vào ngày 24/6/2024 bởi khoảng 10 người đàn ông mặc thường phục có vũ trang. Chính quyền quân sự Burkina Faso sau đó tuyên bố ông Oulon, giám đốc xuất bản tờ L’Evenement, đã bị nhập ngũ.

Tuy nhiên, RSF cho biết cuộc điều tra của tổ chức này phát hiện rằng ít nhất cho đến cuối năm 2025, ông Oulon “bị giam giữ, bắt giữ và chịu bạo lực” trong một biệt thự ở thủ đô Ouagadougou. Biệt thự này đã bị biến thành nhà tù tạm giữ hàng chục người.

“Việc giam giữ bí mật này mâu thuẫn với lời giải thích của chính quyền”, RSF nhấn mạnh, đồng thời cho rằng lý do “nhập ngũ cưỡng bức” chỉ là “màn khói để che giấu việc giam cầm” nhà báo.

Tổ chức bảo vệ nhà báo này cáo buộc các tù nhân tại ngôi nhà được canh gác nghiêm ngặt phải đối mặt với các mối đe dọa xử tử, bạo lực không cần thiết – bao gồm đánh đập bằng cành cây làm roi – và thiếu lương thực. “Chúng tôi ngủ trực tiếp trên sàn nhà, mặc cùng một bộ quần áo trong nhiều tháng. Chúng tôi uống nước từ nhà vệ sinh”, một cựu tù nhân kể lại với RSF.

RSF kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho ông Oulon, cho biết nhà báo này đã nằm trong “tầm ngắm” của chính quyền quân sự kể từ năm 2022, khi ông tố cáo một sĩ quan quân đội cấp cao tham ô. Nhóm vận động cho biết Bộ trưởng Truyền thông đã không trả lời các yêu cầu liên hệ của họ. Chính phủ chưa có phản ứng ngay lập tức với báo cáo của RSF.

Hồi tháng 4, Đại úy Ibrahim Traore – người nắm quyền trong một cuộc đảo chính năm 2022 – nói với các nhà báo rằng “mọi người đều tự do nói những gì họ muốn và đưa ra ý kiến của mình”. Cũng trong tháng 4, chính quyền quân sự đã cấm hoạt động của hơn 100 hiệp hội và tổ chức xã hội dân sự, sau khi giải tán tất cả các đảng phái chính trị. Các nhóm nhân quyền cáo buộc chính phủ đàn áp bất đồng chính kiến và hạn chế không gian dân sự, bao gồm hạn chế tự do báo chí và cưỡng bức những người chỉ trích nhập ngũ để chiến đấu chống lại các nhóm vũ trang.

Burkina Faso đang chìm trong cuộc khủng hoảng an ninh lan rộng khắp khu vực phía tây Sahel, bao gồm cuộc chiến kéo dài nhiều năm với các nhóm vũ trang liên kết với al-Qaeda và ISIL (ISIS). Chính quyền đã cáo buộc các tổ chức phi chính phủ được tài trợ quốc tế “gián điệp và phản bội”.