Người Mexico bị trục xuất khỏi Mỹ tìm thấy 'Little LA' giữa lòng Mexico City

Với những đại lộ rộng rãi, hàng cọ cao vút, quán cà phê cổ kính và những quán rượu kiểu cũ, cùng sự pha trộn giữa tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha trên đường phố, khu Tabacalera ở trung tâm Mexico City mang đậm không khí Mỹ đến mức nơi đây được biết đến với biệt danh 'Little LA' (LA nhỏ).

Biệt danh này không chỉ nói về vẻ bề ngoài. Trong những năm gần đây, khu vực này đã trở thành nơi trú ẩn cho nhiều người Mexico bị trục xuất từ Mỹ, đặc biệt là những người đã sống nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ ở bên kia biên giới và đối với họ, Mexico giống như một đất nước xa lạ. Tại 'Little LA', họ tìm thấy một nơi quen thuộc hơn để thuộc về.

Dưới chính quyền Tổng thống Donald Trump, các chiến dịch chống người nhập cư đang diễn ra mạnh mẽ, dự kiến sẽ đẩy mạnh trục xuất người Mexico về nước. Kể từ khi nhậm chức lần thứ hai vào tháng 1/2025, Trump đã trục xuất khoảng 145.500 công dân Mexico.

Hành trình trở về của người bị trục xuất

Christopher Gil Ortíz là một trong số đó. Anh đang trên đường đi làm ở Los Angeles vào tháng 6 năm nay thì bị các đặc vụ Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) chặn lại, còng tay và đưa vào trại giam.

Sau nhiều tháng sống trong lo sợ thường trực với tư cách là người nhập cư bất hợp pháp tại Mỹ dưới thời Trump, Ortíz cho biết khi bị bắt giữ, anh cảm thấy nhẹ nhõm. 'Đến lúc đó tôi kiểu như, OK, thế là xong, tôi sẽ về nước', anh nhớ lại. 'Họ như trút bỏ gánh nặng khỏi vai tôi'.

Hơn 30 năm kể từ khi rời Mexico khi còn nhỏ, Ortíz bị đưa trở lại quê hương, để lại vợ và hai con nhỏ. Bị thả tại thành phố du lịch Tulum, anh tìm đường đến Cancún, nhưng ngay sau đó bị mất cắp toàn bộ đồ đạc trong phòng khách sạn. Cuối cùng, anh đến Mexico City, nơi có người thân.

'Tôi đã lo lắng', anh nói. 'Dù sinh ra ở đây, tôi chỉ có những ký ức mơ hồ về thành phố này'.

Anh cũng phải đối mặt với nhiều thách thức của một người bị trục xuất: xin lại giấy khai sinh, giấy tờ tùy thân và tìm việc làm. Chị gái anh gửi cho anh một bài đăng trên TikTok từ tổ chức có tên New Comienzos (Khởi đầu mới). Có trụ sở tại 'Little LA', tổ chức này được thành lập để giúp những người trở về tái hòa nhập. Khi xem bài đăng, Ortíz quyết định đến 'Little LA' để tự mình trải nghiệm.

'Nhìn thấy hàng cọ, cảm giác như bạn đang ở LA', anh nói, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với New Comienzos. 'Có rất nhiều người đang trải qua những gì tôi đã trải qua và tôi khá chắc sẽ còn nhiều người nữa'.

Nơi dựa cho người trở về

Nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành New Comienzos, Israel Concha, cho biết ông đang chuẩn bị cho điều đó. 'Bầu không khí ở Mỹ hiện tại là một cuộc khủng hoảng nhân đạo và hoảng loạn. Người ta thậm chí không muốn đưa con đến trường', Concha nói. 'Bạn có thể sẽ thấy các vụ trục xuất hàng loạt trong vài tháng tới'.

Concha thành lập New Comienzos khi chứng kiến tận mắt việc chính phủ Mexico hỗ trợ rất ít cho những người mới đến. Năm 2012, ông sống ở Texas cùng người vợ đang mang thai và đã khởi nghiệp thành công với dịch vụ vận tải tư nhân. Ông đã sống tại Mỹ 30 năm. 'Tôi muốn đạt được giấc mơ Mỹ và tôi nghĩ mình đã thành công', ông nói.

Sau đó, một ngày nọ, ông bị phạt vì chạy quá tốc độ trên đường đi đón khách hàng. Trong thời gian bị giam giữ, ông chiến đấu với vụ kiện trong hai năm nhưng bị trục xuất vào năm 2014. Ngay ngày đầu tiên ở Mexico, ông bị một băng tội phạm liên kết với cảnh sát địa phương bắt cóc.

'Đó là sự chào đón của họ dành cho tôi tại quê hương mình', ông nhớ lại.

Sau khi bị đánh đập dã man, Concha trốn thoát đến Mexico City, nơi ông tìm được việc tại một trung tâm cuộc gọi song ngữ – một trong những nơi bắt đầu mọc lên ở khu Tabacalera, thu hút những người trẻ trở về nói tiếng Anh lưu loát. Chưa đầy một năm sau, ông thành lập New Comienzos để giải quyết những thách thức mà những người như ông phải đối mặt.

'Mọi người không chỉ cần việc làm; nhiều người cần hỗ trợ về mặt tinh thần vì họ vừa mất tất cả sau khi bị trục xuất', ông nói. Tổ chức cung cấp hỗ trợ pháp lý, chứng chỉ tiếng Anh miễn phí và các lớp học, cũng như chương trình cố vấn cho những người mới đến. 'Little LA' vẫn là trung tâm hoạt động của tổ chức.

'Một phòng thí nghiệm tái hòa nhập cộng đồng', Concha nói. 'Đó là những gì chúng tôi đã tạo ra ở Little Los Angeles'.

Sergio Aaron Pérez, 36 tuổi, cho biết khu vực này giống như ở nhà. Mặc áo đấu của đội bóng rổ Los Angeles Lakers và đội mũ lưỡi trai, khuôn mặt và cánh tay đầy hình xăm, Pérez trông như vừa bước xuống máy bay từ Mỹ. Trên thực tế, từng sống tại Mỹ hơn 30 năm, cựu cư dân California này bị trục xuất vào năm 2011 vì làm những điều mà anh gọi là 'những việc xấu'.

Tại 'Little LA', anh tìm được việc tại các trung tâm cuộc gọi. 'Nếu bạn nói tiếng Anh, bạn có thể kiếm được nhiều tiền', Pérez nói. 'Tôi yêu thành phố của tôi. Ở đây có rất nhiều cộng đồng'.

Về phần Ortíz, anh không mấy hứng thú với công việc tại trung tâm cuộc gọi. Anh đã nộp đơn xin việc tại một nhà máy sản xuất kính – công việc anh từng làm ở Mỹ. Kế hoạch tiếp theo của anh là đưa vợ và các con sang Mexico.

'Các con tôi ổn với điều đó', anh nói. Nhắc đến một phong tục địa phương, anh nói thêm: 'Con gái tôi nói rằng nó đã tập uống soda bằng túi ni lông'.