Gabar Choli, nhà làm phim và nhà hoạt động người Kurd hiện sống tại Canada sau khi bị trục xuất, lần đầu tiên lên tiếng về quãng thời gian 8 tháng tuyệt thực và bị cưỡng bức cho ăn trong trại giam di trú của Mỹ. Anh mô tả quá trình này gây tổn hại nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tâm lý.
Choli bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) giam giữ sau khi đơn xin tị nạn bị từ chối. Anh bắt đầu tuyệt thực để phản đối điều kiện giam giữ và thúc đẩy giải quyết hồ sơ di trú của mình. Từ cuối tháng 5/2025 đến khi bị trục xuất vào tháng 1/2026, các quan chức ICE đã ép ăn anh tại trung tâm giam giữ liên bang Port Isabel ở Los Fresnos, nam Texas.
“Điều đó đã bẻ gãy tôi, bẻ gãy tinh thần tôi. Đến mức tôi phải viết một lá thư xin lỗi cơ thể mình”, Choli nói trong cuộc phỏng vấn độc quyền với The Guardian.
Anh kể lại rằng một đội cai ngục sẽ khống chế anh trong khi nhân viên y tế của ICE cưỡng bức đưa ống thông qua mũi xuống thực quản và bơm dung dịch dinh dưỡng vào dạ dày. Trong một số lần, y tá “đẩy ống quá mạnh” khiến “rách bên trong mũi”, sau đó anh bị đưa vào phòng biệt giam và “nghẹn thở vì máu chảy ngược từ cổ họng”.
Anh cho biết đã giữ thái độ tôn trọng trong suốt quá trình: “Tôi chỉ nói với họ rằng tôi phản đối để đòi được đối xử nhân đạo, không gì khác. Nhưng họ quyết tâm bẻ gãy tôi.”
Một cuộc điều tra của The Guardian tuần trước cho thấy chính quyền Trump nhiệm kỳ hai đã sử dụng lệnh tòa để thực hiện các thủ tục y tế cưỡng bức đối với ít nhất 10 người tuyệt thực trong trại giam ICE. Sau đó, các nguồn tin từ Bộ An ninh Nội địa (DHS) cho biết từ tháng 1/2025 đến ngày 4/8/2026, ICE đã có lệnh tòa cho điều trị y tế bắt buộc 18 người tuyệt thực.
Hồ sơ tòa án cho thấy ICE lập luận rằng việc ép ăn Choli là cần thiết cho sức khỏe của anh, đồng thời cho rằng cuộc tuyệt thực kéo dài gây ra “mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh và trật tự” của trung tâm giam giữ. Họ còn cáo buộc anh tìm cách “thao túng hệ thống di trú”.
Trong thư gửi thẩm phán liên bang phụ trách vụ việc của mình, Choli viết: “Tôi không tự tử. Tôi dùng tuyệt thực như lựa chọn duy nhất để phản đối sự ngược đãi.”
Choli không có luật sư trong suốt 8 tháng bị giam giữ. Thẩm phán Rolando Olvera của tòa án liên bang quận nam Texas đã bác yêu cầu hỗ trợ pháp lý và nhiều lần gia hạn lệnh ép ăn theo đề nghị của ICE. Hồ sơ tòa án ghi nhận anh bị tổn thương xoang, thực quản và các vấn đề về dạ dày.
“Đó không phải chăm sóc y tế, đó là tra tấn”, bác sĩ Chanelle Diaz, trợ lý giáo sư y khoa tại Trung tâm Y tế Đại học Columbia, nhận định. Diaz từng xem xét các vụ việc của người nhập cư bị ép ăn cưỡng bức khác.
Trả lời phỏng vấn, một phát ngôn viên giấu tên của DHS cho biết ICE “tôn trọng quyền từ chối điều trị y tế của cá nhân khi phù hợp”. Tuy nhiên, khi tình trạng của một người “có nguy cơ tử vong hoặc tổn hại vĩnh viễn” hoặc có lợi ích pháp lý khác bị ảnh hưởng, ICE có thể tìm kiếm sự cho phép của tòa án để can thiệp y tế theo quy định pháp luật. Phát ngôn viên khẳng định mọi thủ tục điều trị bắt buộc đều được tiến hành “theo thẩm quyền pháp lý và dưới sự chỉ đạo của chuyên gia y tế có trình độ”.
Trường hợp của Choli được xem là vụ cưỡng bức cho ăn kéo dài nhất được ghi nhận trong hệ thống giam giữ của ICE cho đến nay.
