Người hâm mộ dùng AI sáng tác ca khúc cổ vũ World Cup

Chỉ còn vài tuần trước khi World Cup 2026 khởi tranh, người hâm mộ trên khắp thế giới đang sử dụng trí tuệ nhân tạo để sản xuất hàng loạt bài hát cổ vũ có sức lan tỏa mạnh mẽ trên YouTube, TikTok và Instagram. Những ca khúc này đạt hàng triệu lượt phát, thậm chí vượt qua các bản nhạc chính thức do Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) đặt hàng từ nghệ sĩ.

Theo các chuyên gia, xu hướng này đặt ra nhiều câu hỏi về quyền sở hữu tác phẩm, thù lao cho nghệ sĩ và giá trị của sáng tạo con người. Tuy nhiên, nhiều người dùng tỏ ra không quan tâm, thậm chí có xu hướng ưa thích các bài hát do AI tạo ra hơn so với ca khúc chính thức của FIFA do Jelly Roll và Carin Leon thể hiện.

Một ca khúc World Cup được mong chờ của Shakira cũng ra mắt vào tuần trước, nhưng trào lưu nhạc AI dành cho người hâm mộ vẫn đang tạo nên sự phấn khích trên mạng xã hội cho giải đấu diễn ra tại các thành phố ở Mỹ, Canada và Mexico vào tháng 6 và tháng 7 tới.

Xu hướng này dường như bắt đầu từ bài hát dành cho đội tuyển Pháp mang tên 'Imbattables', ra mắt vào tháng 2 bởi nghệ sĩ Crystalo, người được Spotify giới thiệu là 'nhà sáng tạo nhạc AI hàng đầu của Pháp'. Ca khúc mở đầu bằng phần gọi đáp tên của Kylian Mbappe và các ngôi sao khác trong đội tuyển Pháp.

Sau đó, một bài hát cổ vũ Brazil ra đời với định dạng gọi tên tương tự và giai điệu phonk thịnh hành. Nhà sản xuất Guilherme Maia, nghệ danh M4IA, cho biết anh đã tạo ra ca khúc bằng cách kết hợp các yếu tố khác nhau với sự hỗ trợ của AI. Các bản nhạc dành cho những đội bóng hàng đầu như Bồ Đào Nha, Argentina và Đức cùng nhiều đội khác nhanh chóng xuất hiện trên các nền tảng, nhận được nhiều lời khen ngợi từ người hâm mộ.

Tuy nhiên, nếu phiên bản Brazil có nhiều điểm tương đồng với bản gốc Pháp, thì các bài hát sau đó lại sao chép chính xác khuôn mẫu của Maia. Mỗi bài đều sử dụng lại beat phonk, liệt kê tên các cầu thủ và kêu gọi tôn trọng 'vị vua' của đội – một đặc điểm dành riêng cho Cristiano Ronaldo trong bài hát của Bồ Đào Nha hay Lionel Messi trong phiên bản Argentina.

'Những gì tôi thấy đang diễn ra bây giờ là mọi người chạy theo xu hướng hoặc cố gắng tái tạo cảm xúc,' Maia nói với AFP, đồng thời nhấn mạnh rằng sự mô phỏng nghệ thuật đã tồn tại trong âm nhạc từ lâu. Dù hào hứng với những khả năng mà AI mở ra, anh thừa nhận công nghệ này đặt ra các câu hỏi mới về quyền tác giả và bản quyền.

'Trong âm nhạc, có những quy tắc rõ ràng. Bạn không thể sao chép tác phẩm của người khác hoặc sử dụng mẫu nhạc mà không được phép, ngay cả khi có sự tham gia của AI,' Maia nhấn mạnh. Anh cho biết mình xây dựng ca khúc trên nền tảng riêng và chỉ sử dụng AI như một trợ lý khi tạo một số yếu tố, thay vì dùng các công cụ tạo nhạc như Suno để sản xuất toàn bộ bài hát chỉ từ một lời nhắc.

Jason Palamara, trợ lý giáo sư về công nghệ âm nhạc tại Đại học Indiana, cho rằng với cách các mô hình tồn tại hiện nay, thiếu sự rõ ràng về cách các nghệ sĩ được ghi nhận nếu tác phẩm có bản quyền của họ được sử dụng để huấn luyện AI. 'Nó phải đến từ đâu đó,' ông nói.

Những điểm không nhất quán xuất hiện trong hình ảnh do AI tạo ra cũng có thể xuất hiện trong âm nhạc. Ví dụ, một bài hát cổ vũ World Cup do người hâm mộ tạo cho Bồ Đào Nha được hát với giọng Brazil, trong khi phiên bản Colombia đọc tên James Rodriguez bằng giọng Anh thay vì tiếng Tây Ban Nha. Palamara cũng lưu ý rằng âm nhạc tạo bởi AI thường thiếu sự phức tạp.

Tuy nhiên, Morgan Hayduk, đồng CEO của công ty phần mềm quyền âm nhạc Beatdapp, cho rằng người nghe các bài hát cổ vũ World Cup có thể không tìm kiếm sự phức tạp nghệ thuật. 'Dường như có một nhóm người thực sự không quan tâm,' Hayduk nhận xét. 'Họ thích âm nhạc, và họ thích câu chuyện đằng sau nó – rằng nó đến từ một mô hình ngôn ngữ lớn chứ không phải từ nhạc sĩ hay một nhóm nhạc.'

Ông cho biết, bất chấp những lo ngại về cách ngành công nghiệp sẽ thích ứng với AI, các bài hát nhanh, dễ hát theo hoặc có thể xuất hiện trong quảng cáo là một trường hợp sử dụng rõ ràng cho âm nhạc do AI tạo ra ở giai đoạn hiện tại. 'Biết được những gì đi vào một đầu ra tổng hợp, như một bài hát cổ vũ World Cup, là con đường gai góc mà ngành công nghiệp âm nhạc phải vượt qua bây giờ.'