Ngủ bù cuối tuần có lợi cho tim mạch: Nghiên cứu nói gì?

Ngủ thêm một hoặc hai giờ vào cuối tuần có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh huyết áp cao, theo một nghiên cứu được trình bày tại hội nghị thường niên của Hội Tim mạch châu Âu (ESC) diễn ra tại Munich, Đức.

Từ lâu, các nhà khoa học vẫn khuyến nghị mọi người nên duy trì lịch ngủ đều đặn, bao gồm cả cuối tuần. Tuy nhiên, nghiên cứu mới này đặt ra câu hỏi ngược lại, đồng thời bổ sung thêm bằng chứng cho thấy việc ngủ bù vào cuối tuần có thể tốt cho sức khỏe tim mạch.

Kết quả nghiên cứu mới

Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của 40.727 người trưởng thành tại Hàn Quốc, được theo dõi trong 7 năm (từ 2016 đến 2023) thông qua Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia Hàn Quốc. Các nhà nghiên cứu so sánh số giờ ngủ của những người tham gia vào cuối tuần so với ngày thường.

Kết quả cho thấy việc ngủ bù cuối tuần sau một tuần làm việc dài giúp giảm tỷ lệ huyết áp cao. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ xuất hiện khi thời gian ngủ thêm được duy trì ở mức vừa phải, khoảng một đến hai giờ, với mức tối ưu là khoảng 1 giờ 37 phút.

Cụ thể, ngủ bù cuối tuần giúp giảm 6% nguy cơ huyết áp cao. Ở những người ít vận động, mức giảm này là 6,9%. Ngay cả việc ngủ thêm 1 giờ 37 phút mỗi cuối tuần cũng có thể giảm tới 9% nguy cơ mắc bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính đến năm 2024, có khoảng 1,4 tỷ người trưởng thành từ 30-79 tuổi trên toàn cầu bị huyết áp cao, chiếm 33% dân số ở độ tuổi này. Huyết áp cao cũng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm trên thế giới.

Tác giả nghiên cứu, Nawon Lee từ Đại học Hàn Quốc ở Seoul, cho biết việc thiếu ngủ gây thêm căng thẳng cho cơ thể, buộc tim và mạch máu phải hoạt động nhiều hơn, từ đó làm tăng huyết áp. Bà cũng khuyến khích mọi người không nên cảm thấy lười biếng hay tội lỗi khi ngủ thêm một chút vào cuối tuần nếu trong tuần chưa ngủ đủ giấc. Ngủ bù có thể là cách cơ thể phục hồi sau tình trạng thiếu ngủ.

Tuy nhiên, bà Lee cũng cảnh báo nếu ngủ bù quá nhiều, sự bất thường về giấc ngủ và rối loạn nhịp sinh học có thể làm mất đi lợi ích này.

Các nghiên cứu liên quan khác

Tại hội nghị ESC năm 2024 ở London, các nhà nghiên cứu đã trình bày một nghiên cứu trên hơn 90.000 người. Kết quả cho thấy những người ngủ bù nhiều nhất vào cuối tuần có nguy cơ mắc bệnh tim thấp hơn khoảng 20% so với những người ngủ bù ít nhất.

Một lượng lớn nghiên cứu y khoa hiện đại cũng ủng hộ mối liên hệ chặt chẽ giữa giấc ngủ đầy đủ và sức khỏe tim mạch tốt hơn.

Quan điểm khoa học về giấc ngủ

Trong nhiều thập kỷ, các khuyến nghị y khoa vẫn cho rằng ngủ ít có hại cho sức khỏe tim mạch, và ngủ từ bảy đến chín giờ mỗi đêm là tối ưu cho người trưởng thành. Ngủ nhiều hơn mức này thường xuyên có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Tuy nhiên, trước đây một số nhà khoa học cho rằng ngủ bù cuối tuần có thể có hại vì làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể – đồng hồ sinh học điều chỉnh giấc ngủ, hormone và nhiệt độ cơ thể theo chu kỳ khoảng 24 giờ.

Một nghiên cứu năm 2019 trên 36 người trưởng thành chia làm ba nhóm: một nhóm ngủ 5 giờ/đêm trong 9 đêm liên tục (kể cả cuối tuần), một nhóm ngủ 5 giờ vào ngày thường nhưng được phép ngủ bù tự do vào cuối tuần, và một nhóm được ngủ 9 giờ mỗi đêm.

Kết quả cho thấy cả hai nhóm thiếu ngủ đều ăn vặt nhiều hơn vào buổi tối và sức khỏe trao đổi chất suy giảm. Nhóm ngủ bù cuối tuần có cải thiện một phần trong thời gian ngủ thêm, nhưng khi quay lại lịch ngủ ngắn, lợi ích biến mất và sức khỏe trao đổi chất của họ vẫn kém hơn so với nhóm ngủ đủ giấc mỗi ngày.