Ngoại trưởng Mỹ từ chối xác nhận Israel có vũ khí hạt nhân
Al Jazeera Staff
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từ chối xác nhận Israel có sở hữu vũ khí hạt nhân trong phiên điều trần Quốc hội, thừa nhận đây là 'nét đặc trưng' trong chính sách đối ngoại lâu nay. Nghị sĩ Joaquin Castro chất vấn rằng sự thiếu minh bạch này gây rủi ro khi Mỹ và Israel cùng chiến đấu chống Iran.
Một nghị sĩ đảng Dân chủ tại Mỹ đã chất vấn Ngoại trưởng Marco Rubio về việc liệu Israel có sở hữu vũ khí hạt nhân hay không, nhưng ông Rubio không đưa ra câu trả lời rõ ràng.
“Phần lớn thế giới đánh giá là họ có,” ông Rubio nói với Hạ nghị sĩ Joaquin Castro tại phiên điều trần hôm thứ Tư, nhưng từ chối tiết lộ quan điểm của Washington về chương trình hạt nhân của Israel. Ông đề nghị vấn đề này nên được thảo luận trong một cuộc họp kín.
Cuộc trao đổi này làm nổi bật một điều cấm kỵ kéo dài hàng thập kỷ trong chính trường Mỹ: không công khai thảo luận về chương trình hạt nhân của Israel. Ông Rubio thừa nhận việc kiềm chế thảo luận về vũ khí hạt nhân của Israel là một “nét đặc trưng” trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Tuy nhiên, ông Castro nhấn mạnh rằng việc trả lời câu hỏi này là cần thiết khi Mỹ đang tham gia một cuộc chiến chung với Israel chống lại Iran. “Nếu họ thực sự sở hữu vũ khí hạt nhân, chúng ta không biết ranh giới đỏ của họ trong việc sử dụng những vũ khí đó là gì,” ông Castro nói. “Tôi rất sốc khi chính phủ của chúng ta không cố gắng tìm hiểu và cung cấp thông tin cần thiết để chúng ta có thể đưa ra quyết định về cuộc chiến.”
Ông Rubio cho rằng câu hỏi này là “công bằng” và ông sẵn sàng trả lời trong một bối cảnh được phân loại. “Những vấn đề này đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa các lợi ích khác nhau, nhưng tôi nghĩ các ông có thể nhận được câu trả lời đầy đủ hơn nếu chúng ta có thể trả lời trong một bối cảnh khác,” ông nói.
Israel, mà Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã vì cáo buộc tội ác chiến tranh tại Gaza, được cho là sở hữu một kho vũ khí hạt nhân. Đồng minh của Mỹ này đã bị các nhóm nhân quyền hàng đầu và các điều tra viên của Liên Hợp Quốc cáo buộc thực hiện diệt chủng ở Gaza, nhưng vẫn nhận hàng tỷ USD viện trợ quân sự từ Washington hàng năm.
Israel không phải là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT). Vào ngày 28/2, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cùng Israel tấn công Iran với mục tiêu tuyên bố là ngăn chặn nước này có được vũ khí hạt nhân, điều mà Tehran phủ nhận.
Mặc dù Israel chưa bao giờ chính thức xác nhận sở hữu vũ khí hạt nhân, một số quan chức Israel đã từng đề cập đến việc sử dụng chúng. Vào tháng 11/2023, Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu từng gợi ý rằng thả bom hạt nhân xuống Gaza là “một lựa chọn”. Một số chính trị gia thân Israel ở Mỹ cũng từng kêu gọi Israel sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại người Palestine.
Trước đó, vào tháng 5, Hạ nghị sĩ Castro đã gửi một lá thư tới Bộ Ngoại giao Mỹ với chữ ký của 30 nghị sĩ, yêu cầu làm rõ về chương trình hạt nhân của Israel và chính sách im lặng của Mỹ. Lá thư nêu rõ: “Chúng ta không thể xây dựng một chính sách không phổ biến vũ khí hạt nhân mạch lạc cho Trung Đông khi vẫn duy trì chính sách im lặng chính thức về khả năng hạt nhân của một bên trung tâm trong cuộc xung đột mà Mỹ đang trực tiếp tham gia.”