Một quan chức ngoại giao cấp cao của Iran xác nhận với báo chí rằng Biên bản ghi nhớ Islamabad – văn kiện song phương giữa Iran và Pakistan từng bị coi là “ngủ đông” – đang được tái khởi động mạnh mẽ, với sự hậu thuẫn bất ngờ từ phía Mỹ.
Theo nguồn tin, trong các cuộc tiếp xúc gần đây tại thủ đô Pakistan, đại diện đặc biệt của Mỹ về các vấn đề Iran đã có những trao đổi trực tiếp với giới chức Islamabad, trong đó nhấn mạnh đến lợi ích chung trong việc ổn định quan hệ giữa hai nước láng giềng Hồi giáo. Động thái này được giới phân tích đánh giá là một bước ngoặt, bởi trước đó Washington thường giữ khoảng cách với các sáng kiến ngoại giao khu vực có sự tham gia của Tehran.
Biên bản ghi nhớ Islamabad, ký năm 2019, tập trung vào các lĩnh vực an ninh biên giới, chống khủng bố và hợp tác kinh tế – thương mại giữa Iran và Pakistan. Tuy nhiên, do những bất đồng nội tại và áp lực địa chính trị, văn kiện này hầu như không được triển khai hiệu quả trong suốt thời gian dài.
Giới quan sát cho rằng sự tham gia của Mỹ có thể nhằm mục đích tạo đối trọng với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở khu vực Nam Á – đặc biệt là trong bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy các dự án hạ tầng quy mô lớn tại Pakistan. Việc hồi sinh văn kiện này cũng có thể mở đường cho các cuộc đàm phán rộng hơn về vấn đề hạt nhân Iran, một chủ đề nhạy cảm mà Washington và Tehran chưa tìm được tiếng nói chung kể từ khi thỏa thuận JCPOA đổ vỡ năm 2018.
Hiện chưa có bình luận chính thức từ Bộ Ngoại giao Mỹ hay Pakistan. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin ngoại giao tại khu vực xác nhận rằng các cuộc họp kỹ thuật cấp chuyên viên giữa ba bên đã được lên lịch trong những tuần tới, nhằm vạch ra lộ trình cụ thể cho việc thực thi các điều khoản của biên bản.
Sự hồi sinh này, nếu thành công, sẽ không chỉ giúp ổn định khu vực biên giới dài gần 900 km vốn thường xuyên xảy ra các vụ đụng độ, mà còn tạo tiền đề cho việc mở rộng trao đổi thương mại song phương vốn đang ở mức khiêm tốn, ước tính khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm so với tiềm năng thực tế.
