Nghiên cứu mới: Sữa ít béo không hẳn tốt hơn sữa nguyên kem

Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học và chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị chuyển sang dùng sữa ít béo để đối phó với béo phì và cholesterol. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đang ngày càng cho thấy điều ngược lại: sữa nguyên kem có thể không gây hại mà còn mang lại một số lợi ích sức khỏe.

Một nghiên cứu do giáo sư Harvey Anderson, Đại học Toronto (Canada), dẫn đầu đã bổ sung thêm bằng chứng rằng sữa nguyên kem có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh. Kết quả được công bố trên tạp chí The Journal of Nutrition.

Nghiên cứu chỉ ra điều gì?

Các nhà nghiên cứu đã chia 74 người trưởng thành bị thừa cân hoặc béo phì thành ba nhóm, theo dõi từ tháng 9/2020 đến tháng 2/2023. Nhóm thứ nhất ăn kiêng ít sữa và hạn chế calo; nhóm thứ hai ăn đủ năng lượng kèm ba khẩu phần sữa mỗi ngày; nhóm thứ ba ăn không hạn chế kèm ba khẩu phần sữa. Những người trong nhóm dùng sữa được cung cấp sản phẩm sữa nguyên kem.

Sau 12 tuần, các nhà nghiên cứu không tìm thấy sự khác biệt đáng kể về tăng cân, thành phần cơ thể hay mức cholesterol giữa những người ăn ít sữa và những người tiêu thụ ba khẩu phần sữa mỗi ngày. Đáng chú ý, những người tiêu thụ nhiều sữa có cải thiện về huyết áp và hấp thụ canxi, protein, vitamin D tốt hơn.

“Những người dùng ba khẩu phần sữa mỗi ngày không có mức cholesterol hay lipid máu xấu, không có dấu hiệu kháng insulin”, Anderson nói với ScienceDaily.

Vì sao sữa nguyên kem bị “soi” lâu nay?

Logic dinh dưỡng cơ bản trước đây rất rõ ràng: sữa nguyên kem chứa nhiều chất béo bão hòa, chất béo này làm tăng LDL – cholesterol xấu, do đó cắt giảm chất béo trong sữa sẽ giảm nguy cơ tim mạch. Hướng dẫn chế độ ăn từng coi chất béo bão hòa là nguy cơ lớn và khuyến khích chuyển sang sữa ít béo hoặc không béo.

Logic này không hoàn toàn sai. Chất béo bão hòa làm tăng cholesterol, và thay thế chúng bằng chất béo không bão hòa – đặc biệt là chất béo không bão hòa đa trong các loại hạt và dầu thực vật – có liên quan đến giảm nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, một phân tích lớn của Đại học Harvard năm 2016 trên hơn 220.000 người cho thấy chất béo từ sữa không liên quan đến nguy cơ tim mạch cao hơn; chỉ khi thay thế bằng chất béo thực vật, nguy cơ mới giảm 10–24%.

Giáo sư Anderson cho rằng bằng chứng từ nghiên cứu trên người không phải lúc nào cũng khớp với những lo ngại trước đây. Một số nghiên cứu, gần đây có nghiên cứu của giáo sư Kozeta Milliku (Đại học Temerty), còn cho thấy tác động tích cực hoặc bảo vệ của việc tiêu thụ sữa.

Nghiên cứu mới phản bác thế nào?

Quan niệm cũ cho rằng loại bỏ chất béo sữa sẽ giúp ngăn tăng cân quá mức. Nghiên cứu mới làm phức tạp giả định này: nếu ba khẩu phần sữa nguyên kem mỗi ngày không gây tăng cân, tăng mỡ hay cholesterol, điều đó cho thấy chất béo sữa không tự động dẫn đến các tác động chuyển hóa tiêu cực như mô hình cũ dự đoán.

Nó cũng đặt câu hỏi về việc dùng hàm lượng chất béo trên nhãn làm thước đo ảnh hưởng sức khỏe của thực phẩm. Các nhà nghiên cứu ngày càng xem sữa như một “ma trận thực phẩm” tổng thể gồm protein, khoáng chất, vitamin, carbohydrate và chất béo – sự tương tác giữa các thành phần này mới quyết định cách cơ thể phản ứng.

“Sản phẩm sữa có hai loại protein – casein và whey – liên kết với chất béo và trộn lẫn với các chất dinh dưỡng”, Anderson giải thích.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hướng dẫn thực phẩm ở Canada và Mỹ hiện khuyến nghị ba khẩu phần sữa ít béo hoặc không béo mỗi ngày cho người lớn, chưa công nhận bằng chứng mới về lợi ích tiềm năng của sữa nguyên kem.