Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 18/6 đã công bố quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất cơ bản lên 1,0% - mức cao nhất kể từ năm 1995. Đây là bước đi tiếp theo trong quá trình thoát khỏi chính sách tiền tệ siêu lỏng lẻo nhằm khắc phục tình trạng trì trệ kinh tế kéo dài từ những năm 1990.
BOJ giải thích rằng việc tăng lãi suất chủ yếu do áp lực giá cả từ cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, đặc biệt là giá dầu tăng cao. Nhật Bản phụ thuộc tới 95% lượng dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông từ trước khi chiến sự nổ ra, khiến nền kinh tế lớn thứ tư thế giới dễ bị tổn thương trước biến động giá nhiên liệu.
Trong tuyên bố chính thức, BOJ nhận định lạm phát tại Nhật đang ở mức mục tiêu 2% nhưng giá dầu tăng đã lan sang hoạt động kinh doanh giữa các doanh nghiệp, có thể kéo theo giá cả tăng trên diện rộng. Ngân hàng trung ương cũng cảnh báo rủi ro chỉ số CPI cơ bản có thể vượt mức mục tiêu ổn định giá.
Chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát giá năng lượng, bao gồm sử dụng dự trữ dầu chiến lược và trợ cấp hóa đơn gas, điện cho các hộ gia đình. Nhờ đó, CPI cơ bản của Nhật (không tính thực phẩm tươi sống) trong tháng 4 chỉ tăng 1,4% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Min Joo Kang, chuyên gia kinh tế cấp cao tại ING, cho rằng đợt tăng lãi suất này đánh dấu bước chuyển tích cực cho nền kinh tế Nhật Bản, cho thấy nước này đang tiến tới tăng trưởng bền vững và ổn định giá. Theo ông, BOJ tin rằng mục tiêu lạm phát 2% đã trong tầm với, tạo cơ sở cho việc bình thường hóa chính sách một cách dần dần.
BOJ bắt đầu thoát khỏi chính sách lãi suất siêu thấp và âm vào năm 2024, lần đầu tiên tăng lãi suất sau 17 năm vào tháng 3/2024, chấm dứt thời kỳ lãi suất -0,1%. Nhật Bản đã rơi vào giai đoạn tăng trưởng yếu và giảm phát kéo dài, được gọi là 'những thập kỷ mất mát', sau khi bong bóng tài sản vỡ vào đầu những năm 1990. Tuy nhiên, GDP của Nhật đã tăng trưởng 2,1% (theo tỷ lệ hàng năm) trong quý I năm nay, mức nhanh nhất trong 6 quý.
