Theo báo cáo của Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BOK) công bố ngày 13/8, tỷ lệ việc làm của thanh niên tại các ngành có mức độ tiếp xúc cao với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã giảm mạnh kể từ khi các chatbot AI tạo sinh (như ChatGPT) xuất hiện.
Báo cáo này được đưa ra trong bối cảnh giới chuyên gia và nhà hoạch định chính sách ngày càng quan tâm tới tác động của trí tuệ nhân tạo đối với thị trường lao động toàn cầu, đặc biệt là với nhóm lao động trẻ – những người thường được coi là dễ bị tổn thương trước làn sóng tự động hóa nhờ AI.
Nghiên cứu của BOK sử dụng dữ liệu về mức độ tiếp xúc nghề nghiệp với AI, kết hợp cùng số liệu việc làm theo ngành để so sánh tình hình trước và sau thời điểm các công cụ AI tạo sinh trở nên phổ biến. Kết quả cho thấy thanh niên làm việc trong các lĩnh vực như tài chính, bảo hiểm, công nghệ thông tin và dịch vụ hành chính ghi nhận mức sụt giảm lao động rõ rệt hơn hẳn so với các ngành ít tiếp xúc với AI.
Nguyên nhân được giới phân tích chỉ ra là các công việc văn phòng, xử lý dữ liệu hay thao tác lặp lại – vốn chiếm tỷ trọng lớn trong khối lao động trẻ – lại là những nhiệm vụ mà AI tạo sinh có thể tiếp cận và mô phỏng nhanh chóng. Nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc trong hai năm qua đã chủ động cắt giảm tuyển dụng mới hoặc không gia hạn hợp đồng với nhân viên trẻ ở các vị trí dễ thay thế bằng AI.
BOK nhận định đây là một tín hiệu cho thấy tốc độ chuyển dịch cơ cấu lao động tại Hàn Quốc đang diễn ra nhanh hơn dự báo trước đây. Ngân hàng trung ương Hàn Quốc khuyến nghị cần có các chính sách đào tạo lại kỹ năng, nâng cao năng lực kết hợp AI cho lao động trẻ, cũng như xây dựng mạng lưới an sinh xã hội phù hợp để giảm thiểu rủi ro thất nghiệp do AI.
Đây là một trong những nghiên cứu thực chứng quy mô lớn đầu tiên của một ngân hàng trung ương châu Á về tác động việc làm của AI tạo sinh, bổ sung thêm dữ liệu cho các cuộc tranh luận hiện nay về việc cần quản lý – khai thác AI thế nào để vừa thúc đẩy năng suất vừa bảo vệ lao động nhóm yếu thế.
