Nga và Ukraine tuyên bố ngừng bắn đơn phương vào các ngày khác nhau

Nga và Ukraine cùng tuyên bố các lệnh ngừng bắn đơn phương trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài sang năm thứ tư. Bộ Quốc phòng Nga ngày 28/4 thông báo lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8 đến 9/5, trùng với thời điểm nước này tổ chức lễ duyệt binh lớn tại Quảng trường Đỏ ở Moskva nhân kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (tức Chiến tranh thế giới thứ hai).

“Theo quyết định của Tổng tư lệnh tối cao Lực lượng Vũ trang Nga, Vladimir Putin, một lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố từ ngày 8 đến 9/5/2026,” Bộ Quốc phòng Nga đăng trên ứng dụng nhắn tin MAX do nhà nước hậu thuẫn. “Chúng tôi hy vọng phía Ukraine sẽ làm theo.”

Ngay sau đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông chưa nhận được thông báo chính thức từ Nga, và tuyên bố Ukraine sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn riêng bắt đầu từ nửa đêm ngày 5/5 (giờ địa phương, tức 21h00 GMT ngày 4/5).

“Cho đến nay, chưa có lời kêu gọi chính thức nào gửi tới Ukraine về phương thức ngừng bắn đang được tuyên bố trên mạng xã hội Nga,” ông Zelensky viết trên mạng xã hội. “Về vấn đề này, chúng tôi tuyên bố chế độ ngừng bắn bắt đầu từ 00:00 (21h00 GMT) đêm ngày 5-6/5. Trong thời gian còn lại cho đến thời điểm đó, hoàn toàn có thể đảm bảo để sự im lặng có hiệu lực.”

Tổng thống Ukraine nhấn mạnh rằng “mạng sống con người quý giá hơn không gì sánh được so với ‘lễ kỷ niệm’ bất kỳ ngày nào,” đồng thời nói thêm: “Đã đến lúc các nhà lãnh đạo Nga thực hiện các bước thực sự để chấm dứt cuộc chiến của họ.”

Cảnh báo Kiev, nỗi sợ của Moskva

Putin lần đầu tiên đề xuất lệnh ngừng bắn vào tuần trước, trong một cuộc điện đàm với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Khi đó, Ukraine cho biết sẽ tìm kiếm thông tin chi tiết từ Washington, đồng thời nhắc lại ủng hộ lệnh ngừng bắn lâu dài và một thỏa thuận hòa bình dựa trên các đảm bảo an ninh.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 28/4 cho biết quân đội sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn cho cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng, đồng thời đưa ra cảnh báo với Ukraine: “Nếu chế độ Kiev cố gắng thực hiện các kế hoạch tội phạm nhằm phá vỡ lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, Lực lượng Vũ trang Nga sẽ tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa trả đũa quy mô lớn vào trung tâm Kiev.”

“Chúng tôi cảnh báo người dân Kiev và các nhân viên phái bộ ngoại giao nước ngoài về sự cần thiết phải rời khỏi thành phố ngay lập tức,” thông báo nêu rõ. Nga gọi lệnh ngừng bắn là biện pháp phòng ngừa trước nguy cơ Ukraine tấn công trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

Phát biểu trước đó cùng ngày, khi gặp các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU), Tổng thống Zelensky cho rằng quyết định không trưng bày thiết bị quân sự của Nga trong cuộc duyệt binh là do nước này sợ các máy bay không người lái của Ukraine và là bằng chứng về sự suy yếu của Moskva.

“Mùa hè này sẽ là thời điểm [Tổng thống Nga Vladimir] Putin quyết định bước tiếp theo: mở rộng chiến tranh hay tiến tới ngoại giao. Và chúng ta phải thúc đẩy ông ta theo hướng ngoại giao,” ông Zelensky phát biểu tại cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC) ở Yerevan. “Nga đã thông báo về cuộc duyệt binh ngày 9/5 ở Moskva mà không có thiết bị quân sự. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là lần đầu tiên sau nhiều, nhiều năm. Họ không thể chi trả cho thiết bị quân sự – và họ sợ máy bay không người lái có thể bay vo ve trên Quảng trường Đỏ. Điều này cho thấy họ không còn mạnh nữa.”

Trước đó, vào tháng 4/2026, Putin đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ nhân dịp Lễ Phục sinh Chính thống, và ông Zelensky xác nhận Ukraine sẽ tôn trọng lệnh này. Sau khi giao tranh nối lại, cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm.

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga bắt đầu từ tháng 2/2022 đã trở thành cuộc xung đột đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng và hàng triệu người phải di tản.