Nga trả tự do cho cựu lính thủy đánh bộ Mỹ Robert Gilman sau 4 năm giam giữ

Cựu lính thủy đánh bộ Mỹ Robert Gilman, 32 tuổi, đã được Nga trả tự do và dự kiến hạ cánh xuống căn cứ không quân Andrews gần thủ đô Washington DC vào tối 11/2 (giờ địa phương), theo thông báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên nền tảng Truth Social.

Gilman bị giam giữ từ năm 2022 sau một vụ xô xát với cảnh sát. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý thả Gilman “trên cơ sở nhân đạo”, ông Trump viết, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ không trao đổi bất kỳ ai để đổi lấy sự trở lại của Gilman.

Mỹ trước đó đã thúc giục Nga thả Gilman để anh có thể nhận điều trị y tế tại quê nhà. Gilman bị giam tại một nhà tù ở Voronezh, cách thủ đô Moscow khoảng 550 km về phía nam. Tình trạng sức khỏe cụ thể của anh không được nêu rõ.

Một quan chức Mỹ từng trao đổi với Gilman cho biết anh có thể đi lại và nói chuyện bình thường. “Xét trên mọi phương diện, anh ấy có vẻ trong tình trạng ổn”, quan chức này nhận định. Theo các quan chức Mỹ, một số bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của Gilman trong suốt chuyến bay. Mẹ của Gilman, bà Nina, đang có mặt trên chuyến bay đưa anh trở về Mỹ.

Ông Trump cho biết một nhóm quan chức chính quyền của ông đã tham gia đảm bảo việc thả Gilman, bao gồm đặc phái viên về đàm phán con tin Adam Boehler cùng các cố vấn Steve Witkoff, Sebastian Gorka và con rể của ông là Jared Kushner. Sau khi hạ cánh, Gilman dự kiến được chuyển tới một trung tâm phục hồi chức năng ở San Antonio, Texas, để điều trị y tế.

Thượng nghị sĩ Mỹ Ed Markey, người từng làm việc với gia đình Gilman để thúc đẩy việc thả anh, cho biết trong một tuyên bố rằng Gilman từng ở trong tình trạng “cận kề cái chết” sau khi bị viêm phổi nặng và rơi vào trạng thái đờ đẫn, “không phản ứng và không thể tương tác hoặc ăn uống”. Markey gọi việc Gilman được trả tự do là “quá muộn màng” và cho rằng anh đã “bị tra tấn thể xác, ép uống thuốc và bị khiêu khích bởi chính quyền Nga” trong thời gian bị giam giữ.

Gilman phục vụ trong lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ từ tháng 8/2019 đến tháng 8/2020. Theo một nhóm vận động đại diện cho gia đình anh, Gilman bị bắt vào tháng 1/2022 khi đang đi tàu hỏa tại Voronezh.

Theo truyền thông nhà nước Nga, Gilman bị giam giữ vì cáo buộc đá một cảnh sát khi đang say rượu. Tuy nhiên, cha của Gilman, ông Vladimir Gilman – người di cư từ Nga đến bang Massachusetts – viết trong một bài quan điểm đăng trên tờ Boston Globe hồi tháng 10/2024 rằng các cáo buộc này là sai sự thật. Ông cho biết con trai ông bị bệnh khi sự việc xảy ra và vô tình đá trúng cảnh sát. Viên cảnh sát không bị thương, đã rút đơn kiện và không đưa ra bằng chứng tại phiên tòa xét xử Gilman.

Gilman ban đầu bị kết án 4 năm rưỡi tù giam, nhưng bản án đã bị gia hạn nhiều lần do anh tiếp tục bị cáo buộc hành hung trong tù. Chính quyền Mỹ gần đây đã chính thức xác định Gilman là người bị giam giữ oan sai. Gilman là một trong ít nhất 10 công dân Mỹ được biết đến đang bị giam giữ tại Nga.