Mỹ nới lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran giữa tiến triển đàm phán

Bộ Tài chính Mỹ ngày 23/6 đã cấp giấy phép tạm thời có hiệu lực trong 60 ngày, cho phép sản xuất, vận chuyển và bán dầu mỏ Iran vào thị trường Mỹ. Động thái này diễn ra sau các cuộc đàm phán 'khả quan' tại Thụy Sĩ giữa Washington và Tehran nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

Giấy phép nằm trong khuôn khổ biên bản ghi nhớ (MoU) 60 ngày được hai bên ký kết ngày 17/6. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết các cuộc đàm phán đã mang lại kết quả 'tích cực' và nhiều điều khoản trong MoU đang được thực thi.

'Iran đã cam kết đảm bảo tự do và thông suốt cho giao thông qua eo biển Hormuz, đồng thời cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vào nước này,' ông Bessent viết trên mạng xã hội. 'Theo khuôn khổ, Bộ Tài chính đã cấp giấy phép tạm thời 60 ngày cho phép sản xuất, vận chuyển và bán dầu mỏ Iran.'

Giấy phép có hiệu lực đến ngày 21/8, bao gồm dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các sản phẩm từ dầu mỏ có nguồn gốc Iran. Giấy phép cho phép nhập khẩu dầu Iran vào Mỹ nhưng không cho phép các giao dịch liên quan tới Triều Tiên, Cuba hoặc khu vực Ukraine do Nga chiếm đóng vốn đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ.

Ngay sau thông báo, giá dầu Brent giảm hơn 3,5% xuống còn 77,7 USD/thùng. Hiện chưa có phản hồi chính thức từ phía Iran.

'Nền tảng tốt'

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người đang có mặt tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ) để tham dự đàm phán, bày tỏ lạc quan về tiến triển. 'Chúng tôi đã đặt một nền tảng rất tốt cho một thỏa thuận cuối cùng thành công,' ông nói với báo giới.

Ông Vance bác bỏ những căng thẳng trên mạng xã hội giữa Tổng thống Donald Trump và nhà đàm phán hàng đầu Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. 'Những lời đe dọa trên mạng xã hội rằng họ sẽ rời bàn đàm phán đã không thành hiện thực… Kết thúc cuộc đàm phán, chúng tôi đã đạt được tiến triển lớn.'

Các nhà trung gian cho biết Washington và Tehran đã đạt 'tiến triển khả quan' trong vòng đàm phán đầu tiên. Phó Tổng thống Vance không đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc thanh sát hạt nhân, nhưng cho biết các cuộc trao đổi với IAEA có thể diễn ra ngay trong ngày 23/6.

Mỹ cho rằng ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân là động lực chính, đồng thời yêu cầu Tehran mở lại các cơ sở hạt nhân cho giám sát quốc tế. Iran bác bỏ cáo buộc và khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích dân sự.

Eo biển Hormuz nhộn nhịp trở lại

Trước thông báo về giấy phép, eo biển Hormuz ghi nhận lưu lượng tàu chở dầu và khí đốt gia tăng. Bốn tàu chở LNG do Qatar kiểm soát đã tiến vào Vịnh Ba Tư qua eo biển này, cùng hai siêu tàu chở dầu có sức chứa tới 4 triệu thùng dầu thô. Hai tàu chở dầu nhỏ hơn chở gần 2 triệu thùng dầu đã rời eo biển ra Vịnh Oman.

Môi giới tàu biển Clarksons ghi nhận: 'Lưu lượng tàu qua lại hàng ngày vẫn thấp hơn mức 125 chuyến trước khi xảy ra xung đột, nhưng xu hướng đang tích cực.' Mỹ khẳng định eo biển này chưa từng bị đóng cửa lần thứ hai, ghi nhận 55 tàu thương mại đi qua hôm 22/6 với hơn 17 triệu thùng dầu.