Mỹ hủy thị thực du lịch của các thành viên hội đồng quản trị tờ báo lớn nhất Costa Rica

Bộ Ngoại giao Mỹ đã hủy thị thực du lịch của hơn một nửa thành viên hội đồng quản trị tờ La Nación, tờ báo hàng đầu Costa Rica vốn là tiếng nói chỉ trích Tổng thống Rodrigo Chaves, đồng minh của ông Donald Trump.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2022 của ông Chaves, La Nación đã đăng tải nhiều bài báo ghi lại các cáo buộc quấy rối tình dục chống lại ông, khiến ông phải rời khỏi vị trí tại Ngân hàng Thế giới. Tờ báo cũng đưa tin về các cáo buộc tài trợ bất hợp pháp cho chiến dịch tranh cử, mà ông Chaves phủ nhận.

Kể từ khi nhậm chức, ông Chaves đã cực kỳ chỉ trích La Nación, gọi họ là “báo chí đê tiện” và “sát thủ chính trị”. Ông cũng nhắm vào tài chính của tờ báo bằng cách rút giấy phép vệ sinh cho một không gian tổ chức sự kiện do công ty mẹ của tờ báo vận hành.

Đồng thời, ông Chaves trở thành đồng minh thân cận của Tổng thống Mỹ. Tháng trước, nhà lãnh đạo Costa Rica đã đồng ý tiếp nhận tới 25 người di cư bị trục xuất mỗi tuần từ Mỹ. Ông cũng tham dự hội nghị thượng đỉnh Shield of the Americas của ông Trump và đóng cửa đại sứ quán Costa Rica tại Havana.

Giờ đây, mối quan hệ giữa hai chính phủ dường như đã dẫn đến việc các thành viên hội đồng quản trị La Nación bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.

“Điều này hoàn toàn chưa từng có tiền lệ,” ông Pedro Abreu, chủ tịch hội đồng quản trị La Nación, cho biết qua email. “Chúng tôi coi đây là một cuộc tấn công gián tiếp vào tự do báo chí vì tác động của nó đối với một cơ quan truyền thông độc lập và những người có trách nhiệm thể chế bảo vệ nó.”

Ông Abreu cho biết 5 trong số 7 thành viên hội đồng quản trị của tờ báo đã bị thu hồi thị thực, trong khi hai người còn lại giữ hộ chiếu của các quốc gia không yêu cầu thị thực để nhập cảnh vào Mỹ.

Các nhà phân tích cho rằng động thái từ Washington có thể có tác động làm suy yếu ngay lập tức tại Costa Rica. “Điều này cực kỳ nghiêm trọng,” ông Felipe Alpízar, điều phối viên của Đài quan sát Chính trị châu Mỹ tại Đại học Costa Rica, nói. “Đó là việc Mỹ đang xói mòn nền tảng của thảo luận chính trị ở Costa Rica, của tự do ngôn luận, của tự do báo chí.”

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Các thành viên hội đồng quản trị La Nación chỉ là những người mới nhất trong danh sách dài những người Costa Rica bị Washington nhắm đến. “Điều này không xảy ra trong chân không; có một khuôn mẫu dai dẳng,” ông Mauricio Herrera, cựu bộ trưởng truyền thông Costa Rica, nói. “Đã có một số cá nhân bị thu hồi thị thực vì họ là đối thủ chính trị hoặc người chỉ trích chính phủ.”

Trong số đó có Óscar Arias, hai lần làm tổng thống Costa Rica và từng đoạt giải Nobel Hòa bình. Washington cũng cấm anh trai của ông, Rodrigo, chủ tịch Quốc hội Lập pháp và một thẩm phán tòa án tối cao.

Các hạn chế thị thực bắt đầu không lâu sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio đến thăm Costa Rica năm ngoái và ca ngợi ông Chaves về một sắc lệnh ngăn chặn các công ty Trung Quốc tham gia triển khai mạng 5G của Costa Rica. Ông Rubio nói với ông Chaves: “Chúng tôi sẽ cố gắng hợp tác với các ông… để áp đặt chi phí đối với những người trong nước sử dụng vị trí quyền lực của họ để phá hoại lợi ích của người dân Costa Rica.” Vài tuần sau, các thành viên đối lập chỉ trích sắc lệnh của ông Chaves đã bị thu hồi thị thực.

Ông Chaves sẽ rời nhiệm sở vào cuối tuần này và được thay thế bởi người kế nhiệm do ông lựa chọn, Laura Fernández. Các nhà phân tích lo ngại rằng các cuộc tấn công nhằm vào phe đối lập sẽ gia tăng dưới nhiệm kỳ của bà. Ông Herrera nói: “Tôi lo ngại rằng trong tương lai gần, họ sẽ thu hồi thị thực của các nghị sĩ đối lập và hiệu trưởng các trường đại học công… Tôi muốn nghĩ rằng điều này sẽ dừng lại, nhưng không có gì cho thấy điều đó.”