Mỹ công bố bản ghi nhớ 14 điểm về lệnh ngừng bắn với Iran

Theo nguồn tin từ Al Jazeera, một quan chức cấp cao của Mỹ đã tiết lộ chi tiết về bản ghi nhớ (MOU) 14 điểm nhằm chấm dứt chiến tranh giữa Mỹ và Israel với Iran. Văn bản này dự kiến được cả hai bên ký kết trong một buổi lễ vào thứ Sáu. Cả Mỹ và Iran đều chưa công bố bản sao chính thức của thỏa thuận, và các quan chức Iran chưa xác nhận nội dung do phía Mỹ đưa ra.

Quan chức Mỹ cho biết bản ghi nhớ này sẽ ngừng giao tranh trên mọi mặt trận ở Lebanon, dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ và mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền qua lại. Theo đó, thỏa thuận ban đầu sẽ khởi động 60 ngày đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, quản lý eo biển Hormuz trong tương lai, dỡ bỏ trừng phạt của Mỹ, giải phóng tài sản của Iran và kế hoạch tái thiết 300 tỷ USD do Mỹ hậu thuẫn. Mỹ cũng sẽ ngay lập tức cấp miễn trừ trừng phạt cho ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch của Iran.

Dưới đây là nội dung chi tiết 14 điểm trong bản ghi nhớ theo lời quan chức Mỹ:

Điểm 1: Mỹ, Iran và các đồng minh trong cuộc chiến hiện tại tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon, cam kết không khởi xướng chiến tranh hay hành động quân sự chống lại nhau, đồng thời tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon.

Điểm 2: Mỹ và Iran cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ.

Điểm 3: Hai bên cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu hai bên đồng ý.

Điểm 4: Ngay sau khi ký MOU, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân và mọi trở ngại đối với Iran, hoàn tất trong 30 ngày. Trong thời gian này, lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục theo tỷ lệ trước chiến tranh. Mỹ cũng cam kết rút lực lượng khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau thỏa thuận cuối cùng.

Điểm 5: Iran sẽ sắp xếp để đảm bảo an toàn cho tàu thương mại qua lại Vịnh Ba Tư và Biển Oman trong 60 ngày, không thu phí. Lưu thông sẽ bắt đầu ngay, với các rào cản kỹ thuật, quân sự và rà phá mìn do Iran thực hiện trong vòng 30 ngày. Iran sẽ đối thoại với Oman để xác định quản lý eo biển Hormuz trong tương lai.

Điểm 6: Mỹ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế cho Iran trị giá ít nhất 300 tỷ USD. Cơ chế thực hiện sẽ được hoàn tất trong 60 ngày.

Điểm 7: Mỹ cam kết chấm dứt mọi loại trừng phạt đối với Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và IAEA, cũng như các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, theo lịch trình thỏa thuận trong thỏa thuận cuối cùng.

Điểm 8: Iran tái khẳng định không chế tạo hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên sẽ giải quyết việc xử lý vật liệu giàu uranium thông qua cơ chế thỏa thuận chung, với phương pháp tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA.

Điểm 9: Trong khi chờ thỏa thuận cuối cùng, hai bên duy trì hiện trạng. Iran giữ nguyên chương trình hạt nhân, Mỹ không áp đặt trừng phạt mới và không triển khai thêm lực lượng trong khu vực.

Điểm 10: Mỹ sẽ cấp miễn trừ cho xuất khẩu dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và các dịch vụ liên quan của Iran ngay sau khi ký MOU.

Điểm 11: Mỹ cam kết giải phóng các quỹ và tài sản bị đóng băng của Iran, làm cho chúng có thể sử dụng cho bất kỳ người thụ hưởng nào do Ngân hàng Trung ương Iran chỉ định.

Điểm 12: Hai bên thống nhất thành lập cơ chế giám sát việc thực hiện MOU và tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.

Điểm 13: Sau khi ký MOU và bắt đầu thực hiện các điểm 1, 4, 5, 10, 11, hai bên sẽ bắt đầu đàm phán về thỏa thuận cuối cùng.

Điểm 14: Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Quan chức Mỹ nhấn mạnh thỏa thuận ban đầu đã được ký điện tử và cả hai bên vẫn có thể rút lui trước buổi lễ ký chính thức vào thứ Sáu.