Mỹ đã lên án Trung Quốc trong vụ tranh chấp lãnh thổ với Philippines tại Biển Đông, khu vực hàng hải then chốt vốn nổi lên như một điểm nóng về chủ quyền khu vực.
Trong tuyên bố hôm thứ Bảy, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng Trung Quốc đang tìm cách ngăn ngư dân Philippines tiếp cận vùng biển quanh bãi Scarborough, gần đảo Luzon. Washington cũng bác bỏ tuyên bố của Bắc Kinh rằng khu vực này là 'khu bảo tồn thiên nhiên', coi đây là nỗ lực nhằm thúc đẩy tham vọng lãnh thổ.
'Mỹ bác bỏ những nỗ lực không ngừng của Trung Quốc nhằm thực thi 'khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia' gây bất ổn tại bãi Scarborough và ngăn chặn ngư dân Philippines tiếp cận ngư trường truyền thống của họ', tuyên bố nêu rõ. 'Đây là một nỗ lực đơn phương khác của Trung Quốc nhằm sử dụng những lý do môi trường và pháp lý đáng ngờ, được hậu thuẫn bằng cưỡng ép, để tiến tới các tuyên bố chủ quyền và hàng hải rộng lớn của mình ở Biển Đông, gây thiệt hại cho các nước láng giềng'.
Tuyên bố kết thúc với thông điệp Mỹ 'đứng về phía đồng minh Philippines, ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở'.
Trong những tuần gần đây, căng thẳng ở Biển Đông leo thang sau khi tàu Trung Quốc bắn vòi rồng vào tàu cá Philippines gần bãi cạn Scarborough. Khu vực này đã được cả Trung Quốc và Philippines tuyên bố chủ quyền trong nhiều thập kỷ.
Philippines đã đưa vụ việc lên Tòa Trọng tài Thường trực tại The Hague, nơi phần lớn bác bỏ các tuyên bố rộng rãi của Trung Quốc là vi phạm luật biển quốc tế. Tuy nhiên, Bắc Kinh từ chối tham gia phiên trọng tài và thay vào đó thúc đẩy cái gọi là 'đường chín đoạn', một đường ranh giới vòng cung khẳng định chủ quyền của Trung Quốc trên phần lớn Biển Đông.
Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn tại khu vực trong những năm gần đây, xây dựng đảo nhân tạo và ngăn chặn ngư dân Philippines trong vùng biển tranh chấp. Các nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh đang tìm cách chuyển hóa các tuyên bố chủ quyền thành sức mạnh kinh tế và quân sự lớn hơn. Biển Đông không chỉ là khu vực chiến lược cho các hoạt động quân sự mà còn là nơi có hàng hóa trị giá hơn 3.000 tỷ USD đi qua mỗi năm.
Mỹ đã tận dụng các tranh chấp lãnh thổ để nâng cao vị thế tại châu Á và thường xuyên đứng về phía các đồng minh trong khu vực trước những động thái hung hăng từ Bắc Kinh. Hồi tháng 4, Washington đã tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung với Canada và Australia trong khu vực, nhắc lại cam kết ủng hộ 'một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở'.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đã lên án các hoạt động nhất định của Trung Quốc trong khu vực, bao gồm việc sử dụng vòi rồng bắn vào tàu cá Philippines. 'Cả thế giới đã thấy điều đó, và nó thật đáng lo ngại', Rubio nói với các phóng viên bên lề cuộc họp ASEAN tại Manila hồi tháng 7. 'Chúng tôi có vai trò của mình và chúng tôi sẽ không bỏ rơi các đồng minh. Chúng tôi đã nói rõ điều đó'.
