Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến cắt giảm đáng kể số máy bay chiến đấu và tàu tuần tra biển được phân bổ cho các hoạt động của NATO tại châu Âu, đồng thời điều động lại một tàu ngầm, một tàu sân bay và một số tàu chiến khác. Kế hoạch này được các quan chức châu Âu xác nhận hôm thứ Sáu sau khi báo The New York Times đưa tin, và diễn ra trong bối cảnh Mỹ muốn tập trung nguồn lực quân sự vào Trung Đông, châu Á và châu Mỹ.
Cụ thể, Mỹ dự định giảm số máy bay chiến đấu F-16 và F-15E dành cho NATO từ khoảng 150 chiếc xuống còn 100 chiếc; số máy bay giám sát hàng hải từ 26 chiếc xuống còn 15 chiếc. Toàn bộ 8 máy bay tiếp nhiên liệu trên không cũng sẽ bị rút khỏi châu Âu. Theo báo New York Times, một trong hai nhóm máy bay ném bom chiến lược từng được biên chế cho phòng thủ châu Âu sẽ được chuyển đến khu vực khác, trong khi một tàu ngầm mang tên lửa và một tàu sân bay cũng sẽ đóng ở nơi khác.
Các quan chức NATO cho biết liên minh này đã biết về một số kế hoạch cắt giảm của Mỹ, và tìm cách nhìn nhận chúng theo hướng tích cực. Phát ngôn viên NATO Allison Hart khẳng định việc rút quân sẽ tốt cho tính bền vững lâu dài: "Sự thay đổi này củng cố kế hoạch phòng thủ của NATO bằng cách giảm sự phụ thuộc quá mức vào một đồng minh duy nhất."
Tuy nhiên, những đợt cắt giảm này, vốn ảnh hưởng đến năng lực trinh sát và tấn công tầm xa của NATO, cùng với sự rút lui của Mỹ, buộc NATO phải cân nhắc các kế hoạch thay thế cho việc phòng thủ châu Âu trong trường hợp Nga tấn công. Nhưng các kế hoạch thất thường của Washington đang khiến các nước thành viên châu Âu gặp khó khăn trong việc xác định ưu tiên.
Tướng Mỹ Alex Grynkewich, Tư lệnh tối cao của NATO, tại một triển lãm hàng không ở Berlin hôm thứ Năm, cho biết cần tập trung vào những thứ có thể mua nhanh, triển khai nhanh và mở rộng quy mô nhanh chóng, như hỏa lực tầm xa và máy bay không người lái, để giảm thiểu rủi ro trước mắt.
Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích NATO vì cho rằng khối này không ủng hộ đầy đủ cuộc chiến của Mỹ và Israel ở Iran, và gọi liên minh là "con hổ giấy". Ông cũng cáo buộc các chính phủ châu Âu đầu tư yếu kém cho quân đội và quá phụ thuộc vào sự bảo vệ của Mỹ, đồng thời kêu gọi các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP.
Dự kiến ông Trump sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8 tháng 7. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mô tả hội nghị này "có lẽ là cuộc họp quan trọng nhất trong lịch sử NATO, bởi vì có một số điều cần được làm rõ và sửa chữa."
