Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một báo cáo cáo buộc hàng chục quốc gia tiếp tay cho Trung Quốc lách thuế quan của Mỹ một cách bất hợp pháp, khiến ngân sách liên bang thất thu hàng chục tỷ USD mỗi năm.
Theo báo cáo công bố hôm thứ Năm (17/4), Nhà Trắng cho biết hơn 40 quốc gia đã tham gia vào một mạng lưới hậu cần ngầm tạo điều kiện cho hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ với nhãn mác sai lệch. Văn phòng Chính sách Thương mại và Sản xuất gọi đây là “Đại lừa đảo chuyển tải”.
Báo cáo nêu rõ các quốc gia được xem là “hỗ trợ lớn nhất” cho Trung Quốc gồm Liên minh châu Âu, Mexico, Canada, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngoài ra, các nước Đông Nam Á như Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Campuchia cũng đóng “vai trò quan trọng” trong mạng lưới này.
Báo cáo chỉ ra các lĩnh vực sản xuất của Mỹ chịu thiệt hại nặng nhất do hành vi chuyển tải gồm thiết bị điện, mạch tích hợp, sản phẩm nhôm và linh kiện động cơ ô tô.
Văn phòng do ông Peter Navarro, người được ông Trump bổ nhiệm, đứng đầu nhấn mạnh: “Mỗi USD thất thoát do Đại lừa đảo chuyển tải này là một USD bị đánh cắp từ công nhân, nhà sản xuất và người nộp thuế Mỹ”.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về báo cáo. Hầu hết các quốc gia bị nêu tên cũng chưa có tuyên bố chính thức.
Nhà Trắng cảnh báo các quốc gia tạo điều kiện cho hoạt động chuyển tải đang “bị theo dõi”, đồng thời cho biết lực lượng biên phòng đã sử dụng trí tuệ nhân tạo để tích hợp dữ liệu lô hàng nhằm tăng cường thực thi pháp luật. Thông điệp được đưa ra: “Kỷ nguyên của hoạt động chuyển tải bất hợp pháp không thể truy vết đã kết thúc”.
Báo cáo được công bố trong bối cảnh ông Trump đang đẩy mạnh các chính sách thương mại bảo hộ kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Trước đó, chính quyền của ông đã áp thuế 10-12,5% đối với hàng nhập khẩu từ hàng chục quốc gia bị cáo buộc làm ngơ trước tình trạng lao động cưỡng bức.
Một nhóm 25 bang do đảng Dân chủ lãnh đạo, gồm New York, California và Colorado, đã khởi kiện các mức thuế này, cho rằng đây là biện pháp nhằm áp đặt lại các mức thuế “Ngày Giải phóng” mà Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ vào tháng 2.
Ông Amitendu Palit, chuyên gia thương mại tại Đại học Quốc gia Singapore, nhận định báo cáo của Nhà Trắng là nỗ lực mới nhất của chính quyền Trump nhằm gây sức ép buộc các nước mở cửa thị trường hơn cho hàng hóa Mỹ. Ông cho rằng việc các mức thuế “Ngày Giải phóng” bị vô hiệu hóa đã gây tổn thất lớn cho chính quyền, cả về khoản hoàn thuế lẫn uy tín, nên họ đang tìm kiếm những hình thức “sáng tạo” hơn để vũ khí hóa tiếp cận thị trường.
