Mỹ áp đặt trừng phạt mới nhắm vào tập đoàn quân đội Cuba, LHQ cảnh báo 'bỏ đói năng lượng'

Ngày 25/6, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố loạt trừng phạt mới liên quan tới Cuba, chỉ vài giờ sau khi các chuyên gia Liên Hợp Quốc lên án việc Washington phong tỏa nhiên liệu đối với đảo quốc này là hành vi 'bỏ đói năng lượng'.

Các biện pháp nhắm vào Tập đoàn Quản lý Doanh nghiệp (GAESA), một tổ hợp do quân đội Cuba kiểm soát, có liên hệ tới hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế nước này. Danh sách trừng phạt còn bao gồm bà Ania Guillermina Lastres Morera, chủ tịch điều hành GAESA, cùng liên doanh Moa Nickel S.A (MNSA) giữa tập đoàn Sherritt International Corp (Canada) và công ty niken nhà nước Cuba.

Ngay trong ngày, Sherritt thông báo tạm dừng tham gia trực tiếp vào các hoạt động liên doanh tại Cuba sau các lệnh trừng phạt.

Phát biểu trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định các biện pháp trừng phạt 'cho thấy chính quyền Trump sẽ không khoanh tay đứng nhìn chế độ cộng sản Cuba đe dọa an ninh quốc gia của chúng ta ở bán cầu này'. Ông nhấn mạnh Washington sẽ tiếp tục hành động cho tới khi chế độ này thực hiện mọi cải cách chính trị và kinh tế cần thiết.

Chính phủ Cuba chưa lập tức phản hồi về đợt trừng phạt mới, song trước đó đã lên án các biện pháp tương tự hồi đầu tháng 6 là 'các biện pháp cưỡng chế đơn phương' và 'hình phạt tập thể đối với người dân Cuba'.

Chính quyền Trump liên tục gia tăng sức ép lên chính phủ Cuba sau vụ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1. Washington đã chặn đứng nguồn dầu thô từ Venezuela, vốn lâu nay được xem là cứu cánh cho Cuba. Tổng thống Trump cũng ban hành sắc lệnh tạo cơ sở để trừng phạt bất kỳ quốc gia nào vận chuyển nhiên liệu tới hòn đảo, trên thực tế áp đặt phong tỏa.

Trong khi đó, ba báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc ngày 25/6 lên án 'phong tỏa bất hợp pháp', cho rằng hành động này 'không chỉ phá vỡ đời sống hàng ngày mà còn làm suy yếu việc thụ hưởng nhiều quyền con người'. Các chuyên gia định nghĩa 'bỏ đói năng lượng' là 'tình trạng thiếu nhiên liệu làm tê liệt hoạt động của các dịch vụ thiết yếu cho một cuộc sống xứng đáng'.

Theo thống kê, chỉ duy nhất một tàu chở dầu của Nga cập cảng Cuba trong những tháng gần đây, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi suy thoái kinh tế.

Các chuyên gia Liên Hợp Quốc dẫn các báo cáo cho thấy tình trạng thiếu nhiên liệu đang ngăn cản người dân đến bệnh viện và trẻ em đi học. Hệ thống y tế Cuba được cho là đang phải đối mặt với tình trạng quá tải với hơn 96.000 ca phẫu thuật chưa thể thực hiện, trong đó có 11.000 ca dành cho trẻ em.

'Bỏ đói năng lượng như một công cụ cưỡng chế là không phù hợp với các chuẩn mực nhân quyền quốc tế', các chuyên gia kết luận.