Ngày 17/5, Hạ viện Mexico đã thông qua dự luật sửa đổi hiến pháp với 307 phiến thuận, 128 phiến chống và 1 phiến trắng, cho phép hủy bỏ kết quả bầu cử trong trường hợp có can thiệp từ nước ngoài.
Theo quy định mới, can thiệp nước ngoài được định nghĩa là “tài trợ bất hợp pháp, tuyên truyền, phát tán thông tin sai lệch có hệ thống, thao túng kỹ thuật số và sự can thiệp của các chính phủ hoặc tổ chức nước ngoài”. Dự luật cũng bao gồm các hành vi gây áp lực về chính trị, kinh tế, ngoại giao hoặc truyền thông nhằm tác động đến dư luận.
Sửa đổi hiến pháp này dự kiến không ảnh hưởng đến cuộc bầu cử liên bang tiếp theo vào tháng 6/2027, và vẫn cần được Thượng viện thông qua để có hiệu lực.
Ông Ricardo Monreal, lãnh đạo đảng cầm quyền Morena tại Hạ viện, bảo vệ biện pháp này như một công cụ bảo vệ nền dân chủ Mexico. Ông cho rằng cần có các biện pháp bảo vệ hiến pháp mạnh mẽ hơn để ngăn chặn các tác nhân nước ngoài định hình kết quả bầu cử.
Tuy nhiên, các nghị sĩ đối lập cáo buộc đảng cầm quyền đã thổi phồng mối đe dọa để biện minh cho cải cách. Ông Jose Elias Lixa, điều phối viên của đảng Hành động Quốc gia (PAN) đối lập, bác bỏ quan điểm cho rằng phản đối cải cách đồng nghĩa với ủng hộ can thiệp nước ngoài. “Chúng tôi không chấp nhận lập luận kiểu đó,” ông Lixa nói trước các nghị sĩ. “Nó giống như nói rằng những người phản đối hủy kết quả bầu cử vì can thiệp của tội phạm có tổ chức là chống lại việc chống tội phạm có tổ chức.”
Ông Ruben Moreira Valdez của đảng Cách mạng Thể chế (PRI) cho biết đảng của ông phản đối can thiệp nước ngoài nhưng đặt câu hỏi về cách thức áp dụng các quy tắc mới. “Chúng tôi bác bỏ bất kỳ sự can thiệp nước ngoài nào,” ông Valdez nói. “Vấn đề ở chỗ chúng ta đang tranh luận về một vấn đề gây nhầm lẫn giữa can thiệp và xen vào, vốn là những thứ khác nhau.”
Tổng thống Claudia Sheinbaum cũng cảnh báo về nguy cơ can thiệp nước ngoài vào bầu cử Mexico, đồng thời thừa nhận đã có những trường hợp tài trợ nước ngoài cho các ứng cử viên và tổ chức địa phương trong quá khứ. “Có thể có nguy cơ can thiệp nước ngoài vào các cuộc bầu cử ở Mexico,” bà phát biểu trong cuộc họp báo hàng ngày sau cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện.
Đảng Morena cho biết sẽ rút lại các đạo luật thứ cấp vốn quy định cách xác định can thiệp nước ngoài và áp dụng các căn cứ mới để hủy bỏ bầu cử, do không đủ thời gian để thực thi trước các thời hạn pháp lý liên quan đến chu kỳ bầu cử 2027. Các cải cách bầu cử phải được ban hành ít nhất 90 ngày trước khi bắt đầu quy trình bầu cử để có hiệu lực.
