Trong bối cảnh phiên tòa xét xử Meta - công ty mẹ của Facebook và Instagram - vì thiết kế sản phẩm gây nghiện cho trẻ em vừa kết thúc bằng thỏa thuận dàn xếp 18 tỷ USD, nhiều phụ huynh Mỹ đã lên tiếng bày tỏ sự thất vọng. Họ cho rằng việc Meta đồng ý dàn xếp đã khiến họ không thể nhìn thấy những bằng chứng quan trọng về việc công ty này biết rõ các lỗ hổng bảo mật trên nền tảng nhưng vẫn không khắc phục.
Vụ kiện do 29 bang của Mỹ khởi xướng, cáo buộc Meta thiết kế sản phẩm có lỗi, khiến trẻ em bị nghiện, bị bắt nạt trực tuyến, bị tống tiền và lạm dụng. Nguyên đơn từng yêu cầu mức phạt lên tới 200 tỷ USD cùng những thay đổi trong sản phẩm và hoạt động kinh doanh của Meta.
Ngày 26/8, Meta đồng ý trả 18 tỷ USD và cam kết tăng cường bảo vệ người dùng trẻ tuổi. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh có mặt tại tòa án liên bang ở Oakland, California, cho rằng thỏa thuận này chưa đủ giải quyết vấn đề cốt lõi.
Nỗi đau của những phụ huynh mất con
Erin Popolo, mẹ của Emily - cô gái 17 tuổi tự tử sau khi bị bạn học bắt nạt trực tuyến trên Facebook và Instagram, đặt câu hỏi: “Bằng chứng nào mà họ không muốn công chúng biết?”. Bà Mary Rodee, có con trai 15 tuổi chết vì tự tử sau khi bị tống tiền tình dục trực tuyến, nói bà cảm thấy “bị tước quyền” khi không được xem các tài liệu nội bộ của Meta.
“Con cái chúng tôi cần được bảo vệ khỏi các thuật toán và quảng cáo của họ”, Rodee nói, chỉ trích việc thỏa thuận không hạn chế quảng cáo cho trẻ vị thành niên hay công khai các thuật toán.
Lori Schott, sống tại Colorado, mất con gái 18 tuổi vì tự tử sau khi liên tục nhận tin nhắn khiến cô cảm thấy mình không đủ xinh đẹp. Bà kêu gọi Instagram áp dụng các biện pháp mạnh hơn để bảo vệ thanh thiếu niên, như giới hạn cuộn vô hạn, tắt tính năng tự động phát, hạn chế thông báo liên tục và kiểm soát nguồn cấp dữ liệu theo thuật toán.
Bà Deb Schmill, mất con gái Becca vì dùng fentanyl mua trên mạng sau khi bị xâm hại và bắt nạt trực tuyến, cho rằng mạng xã hội đã “trao cho bọn bắt nạt một công cụ và làm tăng mức độ bắt nạt”. Bà cũng dẫn nghiên cứu cho thấy hơn 95% tài khoản bán ma túy báo cáo cho Instagram không bị gỡ xuống.
Chi tiết thỏa thuận và phản ứng từ Meta
Thỏa thuận dàn xếp gồm việc Meta đặt giới hạn thời gian sử dụng hai giờ mỗi ngày cho người dùng dưới 18 tuổi, cũng như chặn sử dụng vào ban đêm và trong giờ học. Trước đó, trong phiên điều trần ngày 25/8, Giám đốc điều hành Instagram Adam Mosseri thừa nhận rằng chỉ từ 1 đến 2% trẻ vị thành niên sử dụng tính năng nhắc nghỉ ngơi mà họ thêm vào năm 2024.
Meta phát biểu sau thỏa thuận rằng thanh thiếu niên di chuyển linh hoạt giữa hàng chục ứng dụng mỗi ngày và kêu gọi các nền tảng khác cũng áp dụng các biện pháp tương tự. Tuy nhiên, những phụ huynh như Amy Neville, mất con trai 14 tuổi vì mua fentanyl trên Snapchat, cho biết họ vẫn đang theo đuổi các vụ kiện chống lại các nền tảng khác.
Matthew Bergman, luật sư sáng lập Trung tâm Luật Nạn nhân Mạng xã hội có trụ sở tại Seattle, ca ngợi sự quyết tâm của các phụ huynh: “Chưa bao giờ trong 30 năm hành nghề tôi gặp những khách hàng cam kết hơn cho công lý như vậy”.
Dù thỏa thuận được coi là mang tính lịch sử, nhiều phụ huynh vẫn tuyên bố sẽ tiếp tục cuộc chiến. Popolo cho biết sẽ tiếp tục gây áp lực để có luật liên bang bảo vệ trẻ em trên mạng: “Cuộc chiến này còn lâu mới kết thúc”.
