Tập đoàn Meta, công ty sở hữu Facebook, WhatsApp và Instagram, ngày 6/6 đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ kế hoạch mới nhất của chính phủ Australia nhằm buộc các nền tảng kỹ thuật số phải hỗ trợ tài chính cho các hãng tin, gọi các đề xuất này là 'thiết kế tồi' và 'bất công thô bạo'.
Theo kế hoạch do chính phủ Công đảng của Thủ tướng Anthony Albanese đưa ra hồi tháng 4, các nền tảng mạng xã hội và công cụ tìm kiếm sẽ phải chịu mức thuế 2,25% đối với doanh thu tại Australia nếu không đạt được thỏa thuận trả tiền cho các hãng tin địa phương để sử dụng nội dung. Các nền tảng đạt được số lượng thỏa thuận thương mại tối thiểu có thể giảm mức thuế xuống còn 1,5%. Số tiền thu được từ khoản thuế này sẽ được phân phối cho các hãng tin dựa trên số lượng nhà báo họ tuyển dụng.
Trong văn bản gửi chính phủ Australia, Meta nhận định rằng Sáng kiến Khuyến khích Thương lượng Tin tức (NBI) sẽ che chắn các nhà xuất bản tin tức khỏi nhu cầu phải tiến hành đổi mới cần thiết để có một môi trường truyền thông bền vững. 'NBI làm điều ngược lại: nó bảo vệ các nhà xuất bản khỏi áp lực cạnh tranh phải phát triển bằng cách đảm bảo doanh thu bất kể họ có xây dựng mô hình kinh doanh bền vững hay không, củng cố sự phụ thuộc ngay vào thời điểm mà sự thích ứng trở nên quan trọng nhất', tập đoàn công nghệ có trụ sở tại California cho biết.
Meta cũng tuyên bố các đề xuất 'phi kinh tế' này sẽ không dẫn đến một ngành tin tức bền vững và 'rõ ràng' vi phạm các cam kết của Australia theo hiệp định thương mại tự do với Mỹ. 'Một nền báo chí mạnh mẽ, độc lập không thể được xây dựng dựa trên các loại thuế trừng phạt, đánh vào các công ty nước ngoài, không liên quan đến giá trị trao đổi', Meta nhấn mạnh.
Các đề xuất nhắm cụ thể vào Meta, Google và ByteDance (chủ sở hữu TikTok), nhưng không áp dụng với các nhà phát triển AI cũng có ảnh hưởng tới lưu lượng tìm kiếm, như OpenAI (chủ sở hữu ChatGPT). Kế hoạch mới này nhằm thay thế Bộ Quy tắc Thương lượng Tin tức của chính phủ tiền nhiệm, vốn đã bị Meta và các công ty công nghệ khác vô hiệu hóa bằng cách rút nội dung tin tức khỏi nền tảng của họ.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese khi công bố kế hoạch hồi tháng 4 cam kết sẽ 'ủng hộ các nhà báo Australia và tin tức Australia', nhấn mạnh 'tin tức địa phương có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng địa phương và những câu chuyện này không thể được kể nếu thiếu các nhà báo Australia'. Chính phủ Australia ước tính chương trình mới, nếu được quốc hội thông qua, sẽ tạo ra từ 200 triệu đến 250 triệu đô la Australia (tương đương 143-178 triệu USD) cho các hãng tin địa phương.
Giống như nhiều nơi khác, ngành truyền thông Australia đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự sụp đổ của doanh thu quảng cáo - vốn từng hỗ trợ một ngành công nghiệp phát triển rực rỡ trong thời kỳ hoàng kim của báo in. Theo Liên đoàn Nghệ thuật và Giải trí Truyền thông (Media Entertainment and Arts Alliance), công đoàn truyền thông chính của Australia, hơn 19.500 việc làm trong lĩnh vực báo chí đã bị mất kể từ năm 2008.
