Lula và Bolsonaro 'đấu khẩu' nảy lửa trong cuộc tranh luận đầu tiên trước vòng hai bầu cử Brazil

Trong cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên trước vòng bỏ phiếu quyết định, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva và Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro đã dành cho nhau những đòn công kích cá nhân nảy lửa. Sự kiện diễn ra chỉ một tuần trước ngày bầu cử 25/10, thời điểm cuộc đua vào ghế tổng thống được đánh giá là cân bằng.

Trong màn đối đáp hỗn loạn, cả hai nhiều lần gọi đối thủ là "kẻ dối trá", cáo buộc nhau tham nhũng, khơi lại các vụ bê bối và tranh cãi về hàng loạt vấn đề từ an ninh công cộng đến chăm sóc sức khỏe.

Ông Lula gọi ông Bolsonaro là "kẻ dối trá thường xuyên" và "tên côn đồ", đồng thời giữ khoảng cách trên sân khấu với đối thủ mà ông gọi là "dân quân", ngụ ý về cáo buộc liên quan đến các nhóm bán vũ trang ở Rio de Janeiro.

Ông Bolsonaro, người dẫn trước ở vòng một với 47% so với 45% của ông Lula, nói rằng tốt hơn nên giữ khoảng cách với ông Lula "vì ví của tôi có thể bị đánh cắp".

Xuyên suốt cuộc tranh luận, ông Bolsonaro, 45 tuổi, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, đi qua đi lại phía sau ông Lula, lắc đầu, cười nhếch mép và tỏ vẻ khinh bỉ khi đối thủ phát biểu.

Ông Lula, 80 tuổi, đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ tư, yêu cầu giải thích về cuộc điều tra tham nhũng liên quan đến cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, nhưng đối thủ đã né tránh câu hỏi.

Ông Bolsonaro sau đó gọi ông Lula là "chú hề" và đáp trả bằng cách nhắc đến một vụ án tham nhũng tiềm tàng liên quan đến một người con trai của tổng thống.

Ông Jair Bolsonaro hiện đang bị quản thúc tại gia trong khi thụ án 27 năm tù liên quan đến nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử năm 2022 mà ông thua ông Lula.

Chi phí sinh hoạt và chi tiêu công

Ông Flavio Bolsonaro tập trung đánh vào những mối quan tâm hàng đầu của người dân Brazil như chi phí sinh hoạt và tội phạm, cáo buộc ông Lula "chi tiêu vô tội vạ" để tái đắc cử, đề cập đến nhiều biện pháp xã hội mà tổng thống đã công bố trong chiến dịch tranh cử.

Ông Lula đáp trả bằng cách hỏi ông Bolsonaro về kế hoạch bắt chước việc cắt giảm chi tiêu công mạnh tay của Tổng thống cánh hữu Argentina Javier Milei. Ông Bolsonaro đã né tránh câu hỏi này trong suốt cuộc tranh luận và chuyển sang các chủ đề khác.

Khi vấn đề xử lý đại dịch COVID-19 của cha mình được nêu ra, ông Bolsonaro thừa nhận rằng "đây không phải là lĩnh vực mà chúng tôi đạt kết quả tốt nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Bolsonaro. Tôi xin nhận trách nhiệm ở đây".

Ông Lula cũng tìm cách khắc họa đối thủ là người xa rời thực tế của người dân nghèo Brazil, nói rằng ông Bolsonaro chưa bao giờ sử dụng hệ thống y tế công cộng của đất nước hay đi xe buýt.

"Đối thủ của tôi chỉ biết về xe buýt qua sách vở. Anh ta chưa từng đặt chân lên một chiếc xe buýt nào. Anh ta không biết thế giới lao động như thế nào", ông Lula nói.

Cử tri thể hiện màu sắc

Trước cuộc tranh luận hôm Chủ nhật, những người ủng hộ mỗi ứng viên đã tập trung đông đảo ở nơi công cộng để thể hiện sự trung thành.

Đám đông ủng hộ ông Bolsonaro mặc màu quốc kỳ Brazil vàng, xanh lá và xanh dương đã phủ kín Đại lộ Paulista ở trung tâm tài chính Sao Paulo, nơi ứng viên này phát biểu trước đám đông.

Những người ủng hộ ông Lula mặc màu đỏ, biểu tượng của Đảng Công nhân, đã lấp đầy quảng trường các tòa nhà chính phủ ở Brasilia, trong khi sinh viên ủng hộ tổng thống biểu tình chống ông Bolsonaro ở Rio de Janeiro.

"Chúng tôi cần chính phủ hiện tại tiếp tục nắm quyền. Nếu một chính phủ khác lên, xin lỗi vì lời lẽ, chúng tôi sẽ gặp rắc rối", người ủng hộ Lula Sonia Maria nói tại cuộc tập trung ở Brasilia.

"Tôi không thích kẻ cướp. Đả đảo Lula!" , người ủng hộ Bolsonaro Vera de Sousa nói ở Sao Paulo.

Cũng trong ngày Chủ nhật, cảnh sát liên bang Brazil đã yêu cầu Tòa án Tối cao nước này mở cuộc điều tra đối với ông Bolsonaro về cáo buộc rửa tiền liên quan đến một luật sư thân cận với ông.

Ứng viên tổng thống này cũng đang bị điều tra về mối quan hệ với Daniel Vorcaro, cựu nhân viên ngân hàng mất uy tín, người đã tài trợ cho một bộ phim về cuộc đời ông Jair Bolsonaro.

Ông Lula từng thụ án 580 ngày tù trong năm 2018 và 2019 với bản án tham nhũng sau đó bị hủy bỏ do sai sót trong điều tra và thủ tục tố tụng.

Các cuộc thăm dò cho thấy cuộc đua sát sao cho vòng hai ngày 25/10, với ông Flavio Bolsonaro giữ lợi thế nhẹ sau khi về trước ông Lula gần 2 điểm phần trăm ở vòng một ngày 4/10.

Cả hai ứng viên đều hy vọng thu hút 33 triệu cử tri đã không đi bỏ phiếu ở vòng một, tương đương khoảng 1/5 tổng số cử tri đủ điều kiện.

Cuộc tranh luận hôm Chủ nhật là cuộc đối đầu đầu tiên giữa ông Lula và ông Bolsonaro sau khi cả hai từ chối các cơ hội trước đó. Một cuộc tranh luận thứ hai dự kiến diễn ra vào ngày 23/10, ngay trước vòng bỏ phiếu quyết định.