Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên Hợp Quốc vừa công bố phân tích cho thấy cuộc xung đột Mỹ - Iran đang đẩy hàng triệu người vào nguy cơ thiếu đói. Theo báo cáo ngày 1/6, tác động của xung đột lên giá dầu đang có “hệ lụy sâu rộng” đối với an ninh lương thực toàn cầu.
Các ước tính từ tháng 3 dự báo 45 triệu người sẽ rơi vào tình trạng thiếu lương thực trầm trọng nếu giá dầu duy trì ở mức 100 USD/thùng đến cuối tháng 6. WFP xác nhận kịch bản này đang bắt đầu xảy ra, dù chỉ số giá lương thực của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) mới tăng nhẹ trên phạm vi toàn cầu.
“Giá lương thực tăng mạnh đã xảy ra ở các nước dễ bị tổn thương”, WFP nhấn mạnh. “Khủng hoảng gây ra các tác động lan tỏa rõ rệt, đặc biệt qua các cú sốc về giá nhiên liệu, giá lương thực, thu nhập và sự đứt gãy thương mại. Khi tương tác với các tổn thương sẵn có, chúng nhanh chóng chuyển thành tác động trực tiếp đến an ninh lương thực và sinh kế”.
Cuộc chiến bùng phát ngày 28/2 làm rung chuyển thị trường dầu mỏ khi eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa liên tục, khiến tàu chở dầu không thể hoàn thành hành trình. Các cuộc đàm phán gián tiếp Mỹ - Iran vẫn chưa mang lại kết thúc rõ ràng cho xung đột.
Các hộ gia đình tại Afghanistan, Somalia và Sri Lanka gánh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chi phí nhiên liệu tăng, giá lương thực leo thang, thu nhập sụt giảm và thương mại đình trệ. Tại Somalia, 6,5 triệu người (khoảng 1/3 dân số) dự kiến đối mặt với nạn đói nghiêm trọng trong năm 2026, trong đó thêm 2,5 triệu người có thể không đủ khả năng mua giỏ thực phẩm cơ bản. Tại Afghanistan, con số này là 17,4 triệu người bị ảnh hưởng, với 2,3 triệu người có thể mất an ninh lương thực, cộng dồn với 13,8 triệu người vốn đã khó khăn từ trước chiến tranh. Sri Lanka dự kiến thêm 1,3 triệu người không đáp ứng được nhu cầu thực phẩm cơ bản.
WFP cho biết hệ thống nhân đạo toàn cầu cũng chịu “áp lực kép” từ chi phí vận chuyển tăng cao, dẫn đến khoảng trống viện trợ. Nếu xung đột kéo dài sáu tháng, hơn 9 triệu người có thể mất hỗ trợ do chi phí vận hành và giá lương thực địa phương tăng. Theo kế hoạch ban đầu, WFP sẽ phục vụ ít hơn 1,5 triệu người trong năm 2026 so với dự kiến.
