Lebanon kỳ vọng đàm phán tại Washington sẽ ngăn Israel mở rộng chiến dịch
Al Jazeera
Đại diện Lebanon và Israel bắt đầu đàm phán kéo dài hai ngày tại Washington, với hy vọng chấm dứt chiến dịch quân sự của Israel tại miền nam Lebanon. Trong khi Beirut thúc đẩy ngừng bắn hoàn toàn và yêu cầu Israel rút quân, các cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn bất chấp những nỗ lực ngoại giao.
Beirut, Lebanon – Ngày 3/6, đại diện Lebanon và Israel đã nhóm họp tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington, D.C. trong phiên đầu tiên của vòng đàm phán kéo dài hai ngày. Phía Lebanon kỳ vọng cuộc đàm phán sẽ chấm dứt chiến dịch xâm lược của Israel vào lãnh thổ nước này.
Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Israel tiếp tục đẩy sâu chiến dịch quân sự vào Lebanon – mức sâu nhất kể từ năm 2000, đồng thời các cuộc giao tranh giữa Hezbollah và Israel vẫn tiếp diễn. Theo Bộ Y tế Lebanon, Israel đã khiến 3.468 người thiệt mạng tại Lebanon kể từ ngày 2/3.
Nội dung đàm phán
Chính phủ Lebanon vẫn thúc đẩy lệnh ngừng bắn hoàn toàn. Tuy nhiên, ngay khi đàm phán bắt đầu, Israel vẫn tiếp tục không kích nhiều khu vực ở miền nam Lebanon. Lebanon cũng muốn Israel rút quân khỏi các vùng lãnh thổ phía nam để hơn 1,2 triệu người phải di tản có thể trở về nhà, đồng thời tìm cách giải giáp Hezbollah và tái thiết các khu vực bị tàn phá.
Về phía Israel, nước này muốn có cam kết rằng Lebanon sẽ giải giáp Hezbollah. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Israel biết điều này rất phức tạp khi các hoạt động quân sự và chiếm đóng vẫn tiếp diễn. Thay vào đó, Israel dường như đang tìm cách thổi bùng căng thẳng giáo phái bên trong Lebanon.
Diễn biến đàm phán trước đó
Một cuộc họp ban đầu đã diễn ra vào tháng 4 giữa các đại sứ của Lebanon và Israel tại Mỹ. Vòng thứ hai vào tháng 5 với các phái đoàn lớn hơn. Hôm 31/5, một cuộc họp quân sự giữa hai bên đã diễn ra, trong đó Hezbollah không tham gia.
Israel cho biết hai bên tìm thấy điểm chung là đều muốn Hezbollah giải giáp. Một số quan chức Israel gợi ý có thể sớm có thỏa thuận thương mại và trao đổi khách du lịch. Lebanon cho biết muốn tìm kiếm một thỏa thuận gần với hiệp định đình chiến năm 1949 giữa hai nước.
Trong cuộc họp cuối, Beirut đã trình bày thiệt hại do các cuộc tấn công của Israel kể từ thỏa thuận ngừng bắn năm 2024 và đưa ra bản đồ chi tiết về các ngôi nhà bị phá hủy.
Triển vọng ngừng bắn
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội nước này sẽ tiếp tục tấn công Lebanon. Hôm 2/6, ông thông báo sẽ nối lại các cuộc tấn công vào vùng ngoại ô phía nam Beirut (Dahiyeh), dù trước đó đã có lệnh ngừng bắn.
Iran, quốc gia hậu thuẫn Hezbollah, đã can thiệp bằng cách đe dọa tấn công miền bắc Israel. Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã can thiệp để ngăn các cuộc tấn công của Israel. Ông tuyên bố một lệnh ngừng bắn mới trên Truth Social: “Sẽ không có binh lính nào tiến vào Beirut, và bất kỳ binh lính nào đang trên đường đã được lệnh quay trở lại”.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công từ Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn.
Quan điểm trong nước Lebanon
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Nawaf Salam ủng hộ đàm phán trực tiếp. “Không có lựa chọn nào khác ngoài đàm phán”, ông Aoun phát biểu ngày 3/6. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri và đồng minh Hezbollah cho rằng nên đàm phán gián tiếp và không thể tiến hành đàm phán khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn.
Vai trò của Iran và Mỹ
Ngày 28/2, Israel và Mỹ tấn công Iran, khiến lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng. Hai ngày sau, Hezbollah phóng 6 rocket về phía Israel vào ngày 2/3. Israel đáp trả mạnh mẽ, vượt sông Litani – vùng đệm mà Israel từng thiết lập – tiến về phía sông Zahrani.
Iran muốn đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ và Israel, nhưng phía Israel và Mỹ nói khu vực này không nằm trong thỏa thuận.
Các bên liên quan khác
Các quốc gia vùng Vịnh cũng can thiệp. Saudi Arabia đang làm việc hậu trường để thống nhất lập trường giữa các nhà lãnh đạo Lebanon. Các nhà phân tích cho biết Saudi Arabia và Qatar đã vận động chính quyền Trump để ngăn leo thang tại Lebanon.