Lãnh đạo công nhân hàng hải Iran: Hơn 40 thủy thủ thiệt mạng trong chiến tranh Mỹ-Israel
Erin Hale
Lãnh đạo Công đoàn Thủy thủ Thương mại Iran cho biết hơn 40 thủy thủ nước này đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương kể từ khi chiến tranh Mỹ-Israel bùng phát. Những con số thương vong được ghi nhận trong bối cảnh giao tranh ác liệt trên biển và phong tỏa cảng biển khiến hàng nghìn thủy thủ mắc kẹt.
Ít nhất 44 thủy thủ Iran đã thiệt mạng và 29 người bị thương kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu, theo lãnh đạo công đoàn hàng hải Iran.
Danh sách thương vong bao gồm 22 thủy thủ dân sự, 16 ngư dân và 6 công nhân bốc vác bị thiệt mạng trong khoảng thời gian từ 28/2 đến 1/4, Tổng thư ký Công đoàn Thủy thủ Thương mại Iran (Iranian Merchant Mariners Syndicate) Saman Rezaei nói với Al Jazeera hôm thứ Sáu (giờ địa phương).
Al Jazeera không thể xác minh độc lập danh sách thương vong, mà ông Rezaei cho biết được thu thập bởi Tổ chức Cảng và Hàng hải Iran cùng các thành viên công đoàn. Ông cho biết danh sách này không bao gồm các thành viên hải quân Iran thiệt mạng bởi lực lượng Mỹ và Israel.
Ông Rezaei đã gửi các phát hiện của mình trong nhiều lá thư khiếu nại lên Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của Liên Hợp Quốc trong tháng 3 và tháng 4, trong đó ông quy trách nhiệm cho “các cuộc tấn công của quân đội Mỹ và Israel vào các cảng và hạm đội thương mại Iran” trên khắp vùng biển lãnh thổ Iran và Vịnh Ba Tư. Các lá thư của ông nêu rõ ít nhất 29 thủy thủ Iran đã bị thương và 9 người mất tích.
Công đoàn Thủy thủ Thương mại Iran trực thuộc Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF) và đại diện cho người lao động trong các cuộc đàm phán với các công ty vận tải biển Iran. Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tổ chức này cũng đã cung cấp hỗ trợ nhân đạo, y tế và hồi hương cho các thủy thủ mắc kẹt.
“Cuộc khủng hoảng nhân đạo đang ảnh hưởng đến tất cả các thủy thủ ở Vịnh Ba Tư, bao gồm cả thủy thủ đoàn của các tàu mang cờ Iran. Tuy nhiên, họ (các thủy thủ Iran) phải đối mặt với một loạt áp lực độc đáo và đáng sợ”, ông Rezaei nói với Al Jazeera hôm thứ Sáu.
Ông cho biết các thủy thủ không chỉ lo lắng về việc cạn kiệt nguồn cung, mà còn phải đối mặt với “suy sụp tâm lý nghiêm trọng” sau 60 ngày mắc kẹt trong vùng chiến sự trải dài từ Vịnh Ba Tư đến Ấn Độ Dương.
Theo tổ chức giám sát xung đột độc lập Armed Conflict Location & Event Data (ACLED), lực lượng Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 3.000 cuộc không kích trên khắp Iran kể từ ngày 28/2, trong khi Iran đã tiến hành gần 1.600 cuộc tấn công trả đũa trên khắp Trung Đông.
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực từ ngày 8/4, nhưng Mỹ đã đơn phương phong tỏa hải quân tất cả các cảng của Iran vào ngày 13/4 nhằm cắt đứt xuất khẩu dầu mỏ của Iran và gây áp lực buộc Tehran phải mở lại eo biển Hormuz. Eo biển này, nơi thường xuyên lưu thông một phần năm lượng khí đốt và năng lượng xuất khẩu của thế giới, đã bị đóng cửa trên thực tế kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Việc đóng cửa đã khiến 20.000 thủy thủ mắc kẹt trong và xung quanh eo biển ít nhất hai tháng.
Bất chấp lệnh ngừng bắn, lực lượng Iran vẫn tiếp tục nổ súng vào các tàu cố gắng thoát khỏi eo biển Hormuz, và vào ngày 22/4 đã bắt giữ hai tàu chở hàng mang cờ Panama và Liberia. Lực lượng Mỹ cũng đã tịch thu tàu MV Touska mang cờ Iran và giam giữ thủy thủ đoàn của nó ở vịnh Oman vào ngày 19/4, với Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cáo buộc con tàu vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của họ.
Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, tàu Touska cũng nằm trong diện bị Mỹ trừng phạt do “tiền sử hoạt động bất hợp pháp”. Ông Rezaei cho biết những người bị giam giữ trên tàu Touska bao gồm 23 thành viên thủy thủ đoàn, hai học viên, hai phụ nữ và một trẻ em, mặc dù những con số này không thể được xác minh độc lập. Ông cho biết hai phụ nữ và trẻ em nằm trong số sáu người trên tàu Touska được lực lượng Mỹ thả tuần này và đưa trở về Iran.
Theo IMO, các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền ở vùng Vịnh hoặc những tàu cố gắng băng qua eo biển Hormuz cũng đã giết chết ít nhất 10 thủy thủ kể từ khi chiến tranh bắt đầu. IMO đã không trả lời yêu cầu bình luận qua email của Al Jazeera.
Stephen Cotton, tổng thư ký ITF, nói với Al Jazeera rằng điều quan trọng là phải nhớ rằng các thủy thủ bị mắc kẹt ở cả hai bên của cuộc chiến đều là thường dân. “Vấn đề là họ là những thủy thủ. Bạn có thể nói họ dưới một lá cờ Iran, và có các lệnh trừng phạt, nhưng không phải ai cũng đồng ý với các lệnh trừng phạt”, ông nói.