Kiến nghị trục xuất đại sứ Mỹ tại Canada vượt 170.000 chữ ký

Một kiến nghị chính thức trước Hạ viện Canada kêu gọi trục xuất Đại sứ Mỹ Pete Hoekstra đã nhận được hơn 171.000 chữ ký tính đến thứ Bảy, vượt xa mức 500 chữ ký tối thiểu để được đưa ra thảo luận tại cơ quan lập pháp nước này.

Kiến nghị cáo buộc ông Hoekstra “nhiều lần đưa ra tuyên bố công khai gây tổn hại quan hệ ngoại giao Canada – Mỹ”. Đại sứ Mỹ từng bảo vệ cam kết của Tổng thống Trump về việc biến Canada thành “tiểu bang thứ 51” của Mỹ, đồng thời cáo buộc các quan chức Canada tìm cách can thiệp bầu cử Mỹ. Những phát ngôn này được đưa ra sau khi chính quyền Ontario tài trợ quảng cáo chỉ trích chính sách thuế quan của ông Trump, vốn ảnh hưởng không cân xứng tới Canada.

Kiến nghị cũng đề cập tới mối liên hệ được cho là giữa ông Hoekstra và nhà sáng lập một ứng dụng mà phe ly khai ở Calgary sử dụng để tập hợp lực lượng. Ông Hoekstra trước đó đã phủ nhận mọi liên hệ giữa chính quyền Trump và phe ly khai.

Kiến nghị đưa ra ba yêu cầu với chính phủ Canada. Thứ nhất, Hạ viện cần chính thức tuyên bố ông Pete Hoekstra là persona non grata và đề nghị loại bỏ ông khỏi vị trí Đại sứ Mỹ tại Canada. Thứ hai, yêu cầu đối thoại xuyên biên giới về hành vi của Đại sứ Hoekstra không phù hợp với Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao. Thứ ba, chính phủ cần chỉ đạo một ủy ban quốc hội xem xét sự can thiệp ngoại giao của Mỹ vào công việc nội bộ của Canada.

Kiến nghị được Elizabeth May, lãnh đạo Đảng Xanh và là nghị sĩ duy nhất của đảng này tại Hạ viện, cho phép sau khi được cư dân Calgary Leanne Walker đề xuất. Tại Canada, bất kỳ công dân nào cũng có thể tổ chức kiến nghị về một vấn đề để Hạ viện xem xét. Người tham gia cần cung cấp tỉnh, vùng lãnh thổ, mã bưu chính và số điện thoại.

Kiến nghị có thể mở trong tối đa 120 ngày. Kiến nghị trục xuất ông Hoekstra được đệ trình ngày 21/7. Khi đạt ngưỡng 500 chữ ký, vấn đề phải được đưa ra trước Hạ viện và phải có phản hồi chính thức trong vòng 45 ngày. Tuy nhiên, kiến nghị không có tính ràng buộc và vẫn chưa rõ mức độ ảnh hưởng thực tế của nó đối với các nghị sĩ Canada.

Số lượng chữ ký lớn là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự bất mãn sâu sắc ở Canada với các chính sách của ông Trump, bao gồm nỗ lực gia tăng ảnh hưởng của Mỹ trên toàn Tây Bán cầu. Trong những tháng gần đây, nhiều điểm căng thẳng đã xuất hiện. Tháng 7, ông Trump áp thuế mới 50% với một số hàng hóa Canada, cáo buộc đối xử phân biệt trong quan hệ thương mại. Đáp lại, Canada hủy lễ khánh thành cầu Gordie Howe International nối Windsor, Ontario với Detroit, Michigan. Ông Trump cũng đe dọa áp thêm thuế hồi tháng trước liên quan đến cháy rừng tại Canada.

Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew hồi tháng 6 cho thấy quan điểm của người Canada về độ tin cậy của Mỹ sụt giảm nghiêm trọng. Năm 2022, 83% người Canada đánh giá Mỹ là đáng tin cậy, nhưng đến năm 2026 chỉ còn 35%. Ngược lại, tỷ lệ đánh giá Mỹ “không đáng tin cậy” tăng từ 16% lên 65% trong cùng giai đoạn.