Israel và Lebanon ký thỏa thuận khung, Mỹ làm trung gian hòa giải
Abubakr Al-Shamahi
Mỹ làm trung gian cho Israel và Lebanon ký thỏa thuận khung nhằm khôi phục chủ quyền của Lebanon, giải giáp Hezbollah, nhưng Israel chưa rút quân hoàn toàn. Giao tranh lẻ tẻ và các tuyên bố cứng rắn từ cả hai bên cho thấy lộ trình hòa bình còn nhiều chông gai.
Ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Washington, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã mô tả thỏa thuận khung giữa Israel và Lebanon là “sự khởi đầu của một khởi đầu”, đồng thời thừa nhận còn nhiều việc phải làm. Ông nói: “Hôm nay là bước đầu tiên. Bước đầu tiên đôi khi là khó khăn nhất.”
Thỏa thuận này, được ký kết sau nhiều tháng đàm phán trực tiếp do Mỹ làm trung gian, là một thỏa thuận ba bên, với Mỹ là một bên ký kết. Tuy nhiên, nội dung của thỏa thuận chưa được công bố chính thức.
Theo Ngoại trưởng Rubio, thỏa thuận “thiết lập một quy trình rõ ràng và có cấu trúc để khôi phục chủ quyền của Lebanon, giải giáp Hezbollah và phá dỡ cơ sở hạ tầng khủng bố của tổ chức này, đồng thời cho phép Israel trở lại biên giới của mình sau khi mối đe dọa đối với công dân nước này được loại bỏ”.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam viết trên mạng xã hội rằng thỏa thuận này “nhằm mục đích đạt được sự rút lui của Israel khỏi tất cả lãnh thổ Lebanon”. Ông cũng nhấn mạnh rằng thỏa thuận về cơ bản là sự tiếp nối của các thỏa thuận trước đây và các nghị quyết của Liên hợp quốc, yêu cầu quân đội Lebanon duy trì quyền lực trên toàn bộ lãnh thổ.
Báo Haaretz của Israel đưa tin rằng Israel đã đồng ý rút quân khỏi hai khu vực ở miền nam Lebanon: một khu vực phía bắc “Đường Vàng” (khu vực quân sự do Israel kiểm soát, kéo dài khoảng 10 km vào lãnh thổ Lebanon) và một khu vực bên trong Đường Vàng. Tuy nhiên, hãng tin Reuters dẫn lời các quan chức Israel và Lebanon bác bỏ các báo cáo này.
Cùng ngày ký thỏa thuận, Israel vẫn tiến hành không kích tại thị trấn Mayfadoun, làm hai người thiệt mạng, và tại thị trấn Nabatieh al-Fawqa. Quân đội Israel cũng thả truyền đơn yêu cầu cư dân rời khỏi thị trấn al-Mansouri. Giao tranh giữa Hezbollah và lực lượng Israel vẫn diễn ra lẻ tẻ.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định thỏa thuận sẽ không khiến Israel rút quân khỏi Lebanon “chừng nào Hezbollah chưa bị giải giáp và chừng nào còn mối đe dọa đối với Nhà nước Israel”. Tổng thống Lebanon Joseph Aoun gọi thỏa thuận là “bước đầu tiên trên con đường Lebanon khôi phục chủ quyền trên toàn bộ lãnh thổ của mình”.
Hezbollah, không tham gia các cuộc đàm phán, vẫn giữ lập trường cứng rắn. Tổng thư ký Naim Qassem tuyên bố “không bình thường hóa” với Israel. Một nghị sĩ Hezbollah, Hassan Fadlallah, cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của quân đội Lebanon nhằm thực thi thỏa thuận do Mỹ làm trung gian đều có thể dẫn tới “nội chiến”. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich cho rằng Israel có thể ở lại Lebanon lâu dài: “Chúng tôi ở đó cho đến khi Hezbollah giải giáp, và tôi nghĩ cả sau đó nữa, vì chúng tôi cần biên giới có thể phòng thủ.”