Israel mở rộng kiểm soát quân sự gần 1.000 km2 trên ba mặt trận

Một cuộc điều tra của đơn vị điều tra nguồn mở Al Jazeera cho thấy lực lượng Israel đã thiết lập một vùng kiểm soát quân sự trên thực tế tại Dải Gaza, nam Lebanon và nam Syria với tổng diện tích khoảng 1.000 km2 (386 dặm vuông), lớn hơn toàn bộ thành phố New York. Diện tích kiểm soát mới này tương đương khoảng 5% tổng diện tích đất liền của Israel trước tháng 10/2023, bao gồm các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng và Cao nguyên Golan của Syria bị chiếm đóng.

Các nhà phân tích chính trị và quân sự cho biết việc mở rộng lãnh thổ rộng lớn này là một phần của chính sách 'lừa dối chiến lược' và 'kỹ thuật địa lý', nhằm che giấu việc Israel không thể đạt được các mục tiêu chiến tranh đã tuyên bố, xoa dịu các yêu cầu tư tưởng của phe hữu và áp đặt thực tế mới trên thực địa trong khi tránh trách nhiệm quốc tế.

Dải Gaza và 'đường vàng'

Cuộc điều tra đã so sánh các bản đồ chính thức của Israel được công bố sau các thỏa thuận ngừng bắn với hình ảnh vệ tinh, hệ thống thông tin địa lý (GIS) và thống kê của Dự án Dữ liệu về Địa điểm và Sự kiện Xung đột Vũ trang (ACLED). Tại cả Gaza và Lebanon, kết quả cho thấy khoảng cách dai dẳng giữa các ranh giới được tuyên bố và các hoạt động trên thực địa.

Tại Gaza, quân đội Israel đã đưa ra 'Đường màu vàng' sau thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025 để phân định quyền kiểm soát trên khoảng 200 km2 (77 dặm vuông). Tuy nhiên, các điểm đánh dấu thực tế thường xuyên bị mở rộng ra ngoài các giới hạn này. Ở phía bắc Gaza, diện tích kiểm soát mở rộng từ 67,3 km2 lên 73,9 km2, chiếm 54,7% diện tích phía bắc. Hình ảnh vệ tinh cũng xác nhận các vụ phá hủy trên diện rộng không được công bố bên ngoài các khu vực quân sự đã tuyên bố, chẳng hạn như ở khu phố Shujayea.

Nam Lebanon và mặt trận Syria 'im lặng'

Một mô hình tương tự cũng xuất hiện ở nam Lebanon sau lệnh ngừng bắn tháng 4/2026. Trong khi các bản đồ chính thức tuyên bố một vùng đệm rộng 570 km2 (220 dặm vuông), hình ảnh vệ tinh ngay sau đó cho thấy các vụ phá hủy nhà cửa tại các thị trấn nằm rõ ràng bên ngoài các ranh giới đã tuyên bố, như Zawtar al-Sharqiya.

Tại nam Syria, cuộc điều tra phát hiện một thực tế quân sự đã ăn sâu mà hoàn toàn vắng bóng trên các bản đồ chính thức của Israel. Không giống như Gaza và Lebanon, không có 'Đường màu vàng' nào được tuyên bố ở Syria. Thay vào đó, Israel đã xây dựng một mạng lưới liên tục các đồn quân sự cố định bên ngoài 'đường alpha' - ranh giới phân cách năm 1974 - tạo ra một vùng kiểm soát trên thực tế rộng 235 km2 (91 dặm vuông) trải dài từ Jabal al-Sheikh (Núi Hermon) đến sông Yarmouk. Ngoài các điểm cố định này, hơn 800 cuộc xâm nhập của Israel vào lãnh thổ Syria đã được ghi nhận từ tháng 12/2024 đến tháng 1/2026, trong đó một hoạt động tiến sâu 63 km vào vùng nông thôn Deraa.

Chiến lược 'lừa dối' và mục tiêu thay thế

Ehab Jabareen, một chuyên gia về các vấn đề Israel, mô tả đây là chính sách 'hỗn loạn có tính toán' và 'lừa dối chiến lược'. Ông nói: 'Cơ sở chính trị công bố Đường màu vàng cho Washington và các nhà trung gian... nhưng quân đội lại thay đổi nó trên thực địa dưới chiêu bài nhu cầu tác chiến.'

Các nhà phân tích cho rằng việc mở rộng lãnh thổ nhanh chóng là vỏ bọc cho những thất bại quân sự. Mohannad Mustafa, một chuyên gia về chính trị Israel, lưu ý rằng việc mở rộng kiểm soát là sự thay thế trực tiếp cho việc đạt được các chiến thắng quân sự mang tính quyết định. Ông nói: 'Trong trường hợp không có giải pháp quân sự và đạt được các mục tiêu chiến tranh, phương án thay thế trở thành mở rộng địa lý và mở rộng các vùng đệm.' Một số nhà phân tích cảnh báo rằng chiến dịch lâu dài này được cộng đồng quốc tế cho phép, và việc kiểm soát lãnh thổ đang được dùng làm 'ngôn ngữ chiến thắng' khi thất bại trong thuyết phục về chiến thắng quân sự.