Israel liên tục tấn công thành phố Nabatieh ở miền nam Lebanon: Vì sao?

Ngày 3/6 (giờ địa phương), quân đội Israel ra lệnh sơ tán toàn bộ dân cư khỏi thành phố Nabatieh, miền nam Lebanon, trong bối cảnh chiến dịch quân sự nhằm vào Hezbollah leo thang mạnh mẽ. Theo phóng viên Al Jazeera Zeina Khodor, các thị trấn ngoại ô Nabatieh hứng chịu “pháo kích gần như liên tục” vào ngày 4/6, đúng vào dịp lễ Eid al-Adha của người Hồi giáo.

Truyền thông địa phương cho biết Israel không kích Nabatieh nhiều lần trong ngày 3/6, trong đó có cuộc tấn công trực tiếp vào một nghĩa trang trong thành phố. Ngoài ra, làng Yohmor al-Shaqif lân cận cũng bị đánh nhiều lần. Về phía Hezbollah, nhóm này tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công bằng pháo và máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Israel đang tiến quân quanh thị trấn Zawtar al-Sharqiya thuộc quận Nabatieh.

Theo thống kê, Israel đã giết hại ít nhất 3.213 người ở Lebanon, bao gồm nhân viên y tế và dân thường, kể từ khi leo thang chiến tranh vào ngày 2/3. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ngừng bắn lần thứ hai vào ngày 16/4, Israel và Hezbollah vẫn tiếp tục giao tranh. Israel đã thiết lập một vùng đệm rộng khoảng 10 km dọc biên giới, với ranh giới phía bắc được đánh dấu bằng cái gọi là “đường vàng”.

Vị trí chiến lược của Nabatieh

Nabatieh là thành phố và đô thị nằm bên trên sông Litani, cách biên giới phía nam Lebanon khoảng 11 km. Sông Litani từng là trọng tâm trong các thỏa thuận ngừng bắn và quốc tế trước đây, thường yêu cầu Hezbollah rút lui về phía bắc con sông này. Thành phố là đầu mối kinh tế quan trọng của miền nam Lebanon, với cộng đồng cư dân chủ yếu là người Hồi giáo dòng Shia – lực lượng nòng cốt ủng hộ Hezbollah.

Vì sao Israel tập trung vào Nabatieh?

Theo nhà phân tích chính trị Jad Dilati, người đến từ Nabatieh, việc Israel nhắm mục tiêu vào thành phố này là nỗ lực “biến nó thành một trong những ngôi làng hoặc thành phố thuộc phạm vi bên dưới ‘đường vàng’”. Dilati nhấn mạnh Nabatieh là biểu tượng lịch sử của phong trào kháng chiến ở Lebanon, đặc biệt là cuộc nổi dậy Ashura năm 1983, khi một đám đông giận dữ ngăn cản xe tăng Israel cố lao qua cuộc rước tôn giáo. Sự kiện này được xem là chất xúc tác cho cuộc kháng chiến kéo dài 18 năm, kết thúc bằng việc Israel rút quân năm 2000.

Mohamad Bazzi, nghiên cứu viên tại DAWN, cho rằng chiến dịch của Israel không chỉ nhằm tiêu diệt các tay súng Hezbollah mà còn gây sức ép lên cộng đồng Shia. “Phá hủy các động cơ kinh tế của cộng đồng này, trong đó Nabatieh là một trong những trung tâm lớn nhất của miền nam, là một cách để buộc Hezbollah chấm dứt chiến tranh.”

Chính quyền Israel tuyên bố sẽ “nghiền nát” Hezbollah. Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết quân đội đã mở rộng hoạt động vượt ra ngoài “đường vàng”. Trong một video đăng tải ngày 2/6, ông tuyên bố: “Chúng tôi đang trong tình trạng chiến tranh với Hezbollah, và chúng tôi sẽ tăng cường các cuộc tấn công.” Tuyên bố này đã gây ra làn sóng di cư khỏi các vùng ngoại ô phía nam Beirut, nơi trước đó nhiều người đã quay về sau lệnh ngừng bắn.

Thiệt hại dân sự và phản ứng

Bất chấp tuyên bố chỉ nhắm vào mục tiêu Hezbollah, nhiều dân thường thiệt mạng. Ngày 4/6, lực lượng Phòng vệ Dân sự Lebanon giải cứu 15 người dân mắc kẹt trong các tòa nhà bị hư hại tại Nabatieh. Israel cũng liên tục nhắm vào nhân viên y tế và đã giết ít nhất 15 nhà báo, theo Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ).

Chính phủ Lebanon chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel vào ngày 2-3/6. Tổng thống Lebanon Joseph Aoun kêu gọi “tình yêu, đoàn kết và thống nhất” giữa khó khăn do các cuộc tấn công liên tục của Israel.

Hezbollah cho biết các chiến binh của họ đã đụng độ với lực lượng Israel ở Zawtar al-Sharqiya ở “khoảng cách gần”. Nhà lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem lên án các cuộc đàm phán trực tiếp giữa chính phủ Lebanon và Israel.

Lịch sử tấn công và tác động đến người dân

Nabatieh đã bị tấn công nhiều lần kể từ cuộc xâm lược năm 1978, các cuộc chiến năm 1993, 1996, 2006 và đặc biệt trong năm 2024. Khu chợ lịch sử của thành phố từng bị phá hủy. Kể từ khi leo thang vào ngày 2/3, Israel liên tục nhắm vào toàn bộ quận Nabatieh, nhiều khu vực xung quanh đã nhận lệnh sơ tán từ trước.

Hơn 1,2 triệu người ở Lebanon phải di tản, trong đó có nhiều người từ Nabatieh. Ông Dilati mô tả: “Lệnh sơ tán toàn bộ thành phố đã buộc những người còn ở lại, những người không muốn rời đi, phải ra đi vì cường độ không kích những ngày qua. Thành phố giờ đây gần như trống rỗng, và mục tiêu tiếp theo là phá hủy nó.”