Các công tố viên Israel đã truy tố một người định cư với tội danh ngộ sát liên quan đến cái chết của nhà hoạt động Palestine Awdah Hathaleen ở Bờ Tây chiếm đóng – bản cáo trạng đầu tiên nhắm vào một công dân Israel trong hơn 7 năm.
Bản cáo trạng chống lại Yinon Levi, được nộp lên tòa án quận Israel hôm thứ Năm, cũng bao gồm các tội danh xâm nhập có vũ trang và cố ý hủy hoại tài sản.
Tổ chức nhân quyền Israel Yesh Din cho biết lần cuối cùng một thường dân Israel bị truy tố vì giết một người Palestine ở Bờ Tây là vào năm 2019.
Hathaleen, 31 tuổi, một giáo viên và là cha của ba đứa con, đã thiệt mạng vào tháng 7/2025 khi những người định cư đưa máy xúc vào làng Umm al-Khair để san ủi đất nhằm lập một tiền đồn bất hợp pháp mới, gây ra cuộc đụng độ với người dân địa phương.
Đoạn video, bao gồm cảnh quay được cho là do chính Hathaleen quay, cho thấy Levi bắn về phía đám đông.
Một cuộc điều tra riêng của tổ chức nhân quyền Palestine Al-Haq, công bố vào đúng một năm ngày ông bị sát hại, đã dựng lại vụ nổ súng từ video, lời khai và phân tích không gian địa lý. Kết quả cho thấy vết thương chí mạng trùng khớp với khẩu súng ngắn của Levi và không có người Palestine nào có mặt mang vũ khí, qua đó bác bỏ tuyên bố tự vệ của anh ta.
Tổ chức này cho biết Levi cũng được quay lại cảnh đứng cùng lực lượng Israel để chỉ mặt những người Palestine bị bắt giữ, trong khi một xe cứu thương cố tiếp cận Hathaleen đã bị chặn trong lúc binh lính và cảnh sát Israel đứng nhìn.
Hathaleen từng làm việc cho bộ phim tài liệu đoạt giải Oscar No Other Land và thường xuyên đón tiếp các nhà hoạt động nước ngoài tại nhà riêng.
Luật sư của Levi gọi các cáo buộc là sai lầm và cho biết sẽ bảo vệ thân chủ trước tòa. Levi nằm trong số những người định cư bị Anh và Liên minh châu Âu trừng phạt vì bạo lực chống lại người Palestine; Washington đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt tương tự của Mỹ sau khi Donald Trump trở lại nắm quyền vào năm 2025.
Tổ chức nhân quyền Israel B’Tselem gọi bản cáo trạng là “ngoại lệ chứng minh quy luật”, cho rằng việc Israel miễn trừng phạt cho người định cư và binh lính là chính sách có chủ đích, không phải thất bại mang tính hệ thống.
Theo B’Tselem, ít nhất 1.100 người Palestine, trong đó có 240 trẻ em, đã thiệt mạng ở Bờ Tây do người định cư và binh lính gây ra kể từ khi chiến tranh Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023.
Bản cáo trạng được đưa ra trong bối cảnh bạo lực của người định cư ở Bờ Tây gia tăng, với các vụ tấn công trung bình 190 vụ mỗi tháng trong năm 2026, được thúc đẩy bởi các mạng lưới có tổ chức như Hilltop Youth và các “đội bảo vệ” người định cư có vũ trang.
