Iran tố Mỹ tấn công tàu chở khách, 5 thường dân thiệt mạng ở eo biển Hormuz

Iran ngày 5/5 cáo buộc Mỹ sát hại 5 thường dân tại eo biển Hormuz, khẳng định lực lượng Mỹ đã tấn công các tàu chở khách, chứ không phải tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) như Washington tuyên bố hôm 4/5.

Tuyên bố của Iran mâu thuẫn với phát biểu trước đó của Đô đốc Hải quân Mỹ Brad Cooper, người cho biết các lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã đánh chìm 6 tàu IRGC cố gắng can thiệp vào nhiệm vụ của Mỹ hộ tống các tàu mắc kẹt rời eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó nâng số tàu bị đánh chìm lên 7.

Chiến dịch mang tên “Project Freedom” của Mỹ đã làm rung chuyển lệnh ngừng bắn mong manh đạt được giữa Iran và Mỹ vào ngày 8/4, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh tái diễn.

Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một chỉ huy quân đội Iran giấu tên cho biết Tehran đã tiến hành điều tra sau tuyên bố của Mỹ về các cuộc tấn công vào tàu IRGC. Kết quả điều tra cho thấy không có tàu IRGC nào bị bắn trúng, nhưng phát hiện lực lượng Mỹ đã “tấn công hai tàu nhỏ chở người từ Khasab trên bờ biển Oman đến bờ biển Iran vào thứ Hai” (4/5).

Các cuộc tấn công đã phá hủy thuyền và giết chết 5 hành khách dân sự, vị chỉ huy cho biết. “Mỹ phải chịu trách nhiệm về tội ác này,” ông nói thêm. Quân đội Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.

Bạo lực diễn ra trong bối cảnh Trump tìm cách mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng thế giới. Iran đã phong tỏa khu vực này sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nước này ngày 28/2. Việc đóng cửa eo biển đã đẩy giá dầu và phân bón tăng vọt trên toàn cầu, làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế và khủng hoảng lương thực.

Iran hiện nhấn mạnh yêu sách duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và thu phí quá cảnh để bồi thường thiệt hại do Mỹ và Israel gây ra.

Quân đội Iran hôm 4/5 cảnh báo các tàu thương mại rằng chúng sẽ “gây nguy hiểm cho sự an toàn của chính mình” nếu cố gắng đi qua tuyến đường thủy mà không được phép. Quân đội cũng cảnh báo lực lượng Mỹ sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nếu tiếp cận hoặc vào khu vực này.

Trong bối cảnh căng thẳng, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết Iran đã phóng một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một tàu chở dầu của nước này cố gắng đi qua eo biển, đồng thời bắn 15 tên lửa đạn đạo và 4 máy bay không người lái vào lãnh thổ UAE. Chính quyền UAE cho biết các cuộc tấn công đã gây ra một đám cháy lớn tại một nhà máy lọc dầu quan trọng ở tiểu vương quốc phía đông Fujairah và khiến ba công dân Ấn Độ bị thương.

Một tàu Hàn Quốc tại eo biển Hormuz, HMM Namu, cũng báo cáo bị tấn công, cho biết một vụ nổ đã gây ra hỏa hoạn trong phòng máy.

Tuy nhiên, quân đội Mỹ cho biết hai tàu mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển vào hôm 4/5 với sự hỗ trợ của các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường. Hãng vận chuyển toàn cầu Maersk xác nhận tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ đã rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz cùng với quân đội Mỹ hôm 4/5.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhận định các sự kiện tại Hormuz hôm 4/5 “cho thấy rõ ràng không có giải pháp quân sự nào cho một cuộc khủng hoảng chính trị”. Ông viết trên X rằng các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ đang “tiến triển” với sự trung gian của Pakistan, đồng thời kêu gọi Washington “nên cảnh giác với việc bị kéo trở lại vũng lầy bởi những kẻ có ác ý”. “UAE cũng vậy”, ông nói thêm. “Project Freedom là Project Deadlock” (Dự án Tự do là Dự án Bế tắc).

Trong khi đó, Trump đã tái khởi động các lời đe dọa đối với Iran. Ông nói với Fox News rằng Iran sẽ bị “thổi bay khỏi mặt đất” nếu tấn công các tàu Mỹ thực hiện Project Freedom. “Chúng tôi có nhiều vũ khí và đạn dược hơn trước, ở cấp độ cao hơn nhiều. Chúng tôi có thiết bị tốt nhất. Chúng tôi có căn cứ trên khắp thế giới, tất cả đều được dự trữ đầy đủ. Chúng tôi có thể sử dụng tất cả những thứ đó, và chúng tôi sẽ làm, nếu cần,” ông nói.