Iran tiếp tục đối đầu Mỹ khi căng thẳng leo thang tại Trung Đông

Iran tiếp tục phản ứng mạnh mẽ trước Mỹ và các đối thủ trong khu vực, khi một loạt cuộc tấn công mới làm gia tăng lo ngại về một cuộc xung đột rộng lớn hơn.

Ngày 29/7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố video về các cuộc tấn công bằng tên lửa vào một căn cứ quân sự Mỹ tại Jordan, được cho là nhằm đáp trả "các hành động gây hấn". Jordan xác nhận đã đánh chặn 5 tên lửa đạn đạo, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ đáp trả mạnh mẽ.

"Họ sẽ phải nhận một trận đòn", ông Trump phát biểu trên Fox News, đồng thời cho biết chính quyền của ông đang xem xét các biện pháp bổ sung nhằm vào các nhóm thân Iran tại Iraq.

Cùng ngày, một tên lửa đã bắn trúng khu vực biên giới tại tỉnh Tây Azerbaijan (Iran) nhưng không gây thương vong. Israel ngay sau đó cho biết một máy bay không người lái do Hezbollah phóng đã nhằm vào một xe quân sự Israel tại miền nam Lebanon. Lực lượng Houthi tại Yemen cũng tiến hành các cuộc tấn công lớn nhằm vào các cơ sở dầu mỏ và tàu thuyền của Saudi Arabia tại eo biển Bab al-Mandeb.

Trong diễn biến ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố đề xuất của Oman về việc chia sẻ quyền quản lý eo biển Hormuz theo tỷ lệ 50-50 là không thể chấp nhận. Tehran cũng bác bỏ tuyến đường phía nam do Mỹ hậu thuẫn và các hoạt động rà phá thủy lôi của các cường quốc khác tại tuyến đường thủy chiến lược này.

Các nhà hòa giải khu vực tiếp tục thúc đẩy giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28/2. Tuy nhiên, các cuộc tấn công gần đây cho thấy ít dấu hiệu về đàm phán trực tiếp. Iran cáo buộc Mỹ gây hấn khi áp đặt phong tỏa hải quân các cảng phía nam, đồng thời chỉ trích Washington không thực hiện các cam kết trong biên bản ghi nhớ ký hồi tháng 6.

Ellie Geranmayeh, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu (ECFR), nhận định rằng Iran ngày càng tin rằng một chiến dịch ném bom lớn của Mỹ là khó tránh khỏi. "Các nhà hoạch định chính sách tại Iran đã cứng rắn hơn, bao gồm cả về chương trình hạt nhân và các cuộc thanh sát của IAEA", bà nói với Al Jazeera.

Về eo biển Hormuz, Iran khẳng định sẽ không quay lại tình trạng tự do đi lại như trước chiến tranh. Tehran đề xuất tất cả các tuyến đường vào đều phải đi qua vùng biển của Iran, với tuyến ra do Iran kiểm soát một phần. "Nếu đề xuất của chúng tôi không được chấp nhận, eo biển sẽ vẫn đóng cửa và chúng tôi sẵn sàng cho một cuộc chiến mới", ông Gharibabadi tuyên bố.

Trong một diễn biến liên quan, Iran đang xem xét cách ứng phó với vụ việc đầu tiên tại biển Caspian, khi Ukraine tấn công một tàu thương mại khiến một người Iran thiệt mạng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết đã nhận được sự đảm bảo từ phía Ukraine rằng vụ tấn công là "ngoài ý muốn", song Tehran yêu cầu Kyiv phải chịu trách nhiệm.