Iran tái khẳng định kiểm soát eo biển Hormuz, thỏa thuận với Mỹ vẫn chưa ngã ngũ

Ngày 30/5, Iran chính thức tái khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cảnh báo mọi tàu thương mại, tàu chở dầu và tàu quân sự nước ngoài nếu không tuân thủ quy định qua lại tại tuyến đường thủy chiến lược này sẽ bị nhắm mục tiêu.

Bộ chỉ huy tác chiến Khatam al-Anbiya thuộc lực lượng vũ trang Iran ra tuyên bố: "Việc quản lý eo biển Hormuz được thực thi với toàn quyền bởi lực lượng vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran. Mọi tàu thuyền chỉ được phép đi qua các tuyến đường đã định và phải xin phép Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC)."

Tuyên bố nêu rõ bất kỳ hành vi vi phạm nào cũng sẽ "đe dọa nghiêm trọng đến an ninh hành trình" của chúng. Iran cũng cảnh báo mọi lực lượng quân sự nước ngoài hoạt động trong khu vực rằng bất kỳ nỗ lực can thiệp vào công tác quản lý hàng hải hoặc di chuyển tàu thuyền sẽ gây ra phản ứng.

Thông báo được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump triệu tập các cố vấn tại Phòng Tình huống Nhà Trắng, tuyên bố sẽ sớm đưa ra "phán quyết cuối cùng" về thỏa thuận với Iran. Tuy nhiên, sau cuộc họp, không có tuyên bố chính thức nào được đưa ra.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, xác nhận các thông điệp vẫn được trao đổi song "chưa có thỏa thuận cuối nào" đạt được với Mỹ.

Mỹ cảnh báo có thể tái khởi động chiến tranh

Phát biểu tại hội nghị an ninh ở Singapore cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington "hoàn toàn có khả năng" tái khởi động chiến tranh nếu không đạt được một thỏa thuận thỏa đáng. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng đăng tải trên mạng xã hội rằng lực lượng Mỹ "vẫn hiện diện và cảnh giác trên khắp khu vực".

Các nỗ lực hướng tới một thỏa thuận bị ảnh hưởng sau các cuộc không kích của Mỹ vào cảng Bandar Abbas của Iran hồi đầu tuần, bị đáp trả bằng hỏa lực của Iran. Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA cho biết lực lượng phòng không Iran đã bắn hạ một máy bay không người lái "thuộc về kẻ thù xâm lược Mỹ-Zionist".

Trump nói các ưu tiên trong bất kỳ thỏa thuận nào bao gồm Iran đồng ý không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz. Một quan chức Nhà Trắng khẳng định: "Tổng thống Trump sẽ chỉ làm một thỏa thuận tốt cho nước Mỹ và đáp ứng các đường lối đỏ của ông ấy. Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân."

Iran chỉ trích Mỹ "phản bội ngoại giao"

Cùng ngày, cố vấn Lãnh tụ Tối cao Iran, Mohsen Rezaei, đăng tải trên mạng xã hội rằng Trump đang "phản bội ngoại giao lần thứ ba" bằng việc tiếp tục phong tỏa hải quân ở eo biển và đưa ra những "yêu sách quá mức trong đàm phán".

Trước đó, Trump viết trên mạng xã hội rằng Tehran sẽ dỡ bỏ thủy lôi khỏi eo biển và chấm dứt phong tỏa tuyến đường thủy này "không thu phí", trong khi Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa. Ông nói cả hai nước sẽ phối hợp loại bỏ và tiêu hủy urani làm giàu của Iran, đồng thời nhấn mạnh "sẽ không có tiền trao đổi cho đến khi có thông báo mới".

Tuy nhiên, hãng thông tấn Fars của Iran dẫn nguồn tin cho biết Tehran yêu cầu "giải phóng ngay lập tức 12 tỷ USD" tài sản bị đóng băng trước khi bước sang giai đoạn đàm phán tiếp theo. Về việc mở cửa Hormuz miễn phí, các nguồn tin khẳng định "không có điều khoản nào như vậy trong văn bản thỏa thuận", còn bình luận của Trump về việc tiêu hủy vật liệu hạt nhân của Iran "về cơ bản là vô căn cứ".

Hãng thông tấn ISNA dẫn lời nghị sĩ Alireza Salimi cho biết một kế hoạch "nhằm thực thi quyền quản lý và chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz sẽ sớm được quốc hội thông qua". Trong khi đó, Tasnim đưa tin lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn hiệu lực, và các tàu của Iran "đang nhận được cảnh báo từ CENTCOM phải dừng lại và không được vượt qua đường phong tỏa".