Iran đẩy mạnh thông điệp về chi phí chiến tranh trước bầu cử giữa kỳ Mỹ

Trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, Iran đang gia tăng các thông điệp hướng đến công chúng Mỹ, trong đó nhấn mạnh cái giá phải trả của cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động chống lại nước này. Các quan chức Iran đã đăng tải bài viết trên các phương tiện truyền thông liên kết nhà nước, tập trung vào tác động tiêu cực của chiến tranh đối với giá dầu và nền kinh tế Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cũng tích cực nhắm vào các quan chức Mỹ về chi phí leo thang và chi tiêu quân sự. Hôm thứ Tư, ông Ghalibaf chia sẻ một bài báo về việc lạm phát tại Mỹ tăng lên 3,7% trong tháng trước, kèm theo một bức ảnh ghép các tiêu đề tiêu cực về kinh tế Mỹ. Bài đăng còn có một đoạn truyện tranh trong phim hoạt hình Road Runner, mô tả nhân vật Wile E. Coyote chế tạo một máy bắn đá bị hỏng và khiến một tảng đá lớn bay ngược vào chính mình.

“Hãy ‘chơi theo tỷ lệ phần trăm’. Không phải theo tỷ lệ cá cược, mà là theo mức tăng phần trăm”, ông Ghalibaf viết trong thông điệp gửi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người đang dẫn đầu chiến dịch trừng phạt nhằm vào Iran. Phát ngôn này ám chỉ việc lạm phát gia tăng, nhấn mạnh rằng chi phí sinh hoạt tiếp tục leo thang do chiến tranh bất chấp những khẳng định của ông Bessent.

Trước đó vài ngày, ông Ghalibaf cũng chia sẻ một hình ảnh con ma có hình dạng đường cong chuông, với giá dầu diesel tăng và khả năng chi trả nhà ở cùng niềm tin tiêu dùng giảm.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Iran đã gây gián đoạn hoạt động vận tải biển tại eo biển Hormuz, khiến giá năng lượng tăng vọt. Tại Mỹ, giá dầu diesel đạt mức cao kỷ lục mọi thời đại là 6,33 USD/gallon (3,8 lít), theo Hiệp hội Ô tô Mỹ, và giá xăng là 4,33 USD, tăng so với mức dưới 3 USD trước chiến tranh.

Iran đã tăng cường các cuộc tấn công vào tàu thuyền quanh eo biển trong những ngày gần đây, sau khi Tổng thống Trump và các trợ lý liên tục nhấn mạnh rằng tuyến đường thủy này nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.

Đà tăng của giá năng lượng đã thúc đẩy lạm phát chung trong nền kinh tế, khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất vào tháng trước, vào thời điểm ông Trump đang kêu gọi cắt giảm lãi suất để kích thích hoạt động kinh tế.

Trong một lá thư gửi công chúng Mỹ vào ngày 29 tháng 9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cáo buộc ông Trump nói dối về chi phí chiến tranh và tình trạng kinh tế Mỹ, bác bỏ tuyên bố của tổng thống rằng giá dầu sẽ sớm giảm mạnh.

“Các quốc gia trên thế giới đã mất niềm tin vào nền kinh tế Mỹ. Nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ đã giảm mạnh. Trên thực tế, các quốc gia đang bắt đầu bán tháo trái phiếu Mỹ. Chẳng bao lâu nữa, con đập sẽ vỡ, và nền kinh tế sẽ sụp đổ, gây ra, thật đáng tiếc, nỗi đau lớn cho người dân Mỹ trong nhiều năm”, IRGC tuyên bố.

“Người dân Mỹ cần tỉnh thức. Họ cần giành lại quyền kiểm soát từ tay các chính trị gia tham nhũng. Đây là thời điểm, khi hệ thống chính trị Mỹ đang ở mức yếu nhất.”

Cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ được xem là bước ngoặt trong cuộc xung đột – không phải vì kết quả tiềm năng, mà vì những gì ông Trump có thể làm sau cuộc bỏ phiếu.

Ông Trump đã gợi ý rằng ông sẽ đạt được thỏa thuận với Iran hoặc quay trở lại chiến tranh toàn diện sau cuộc bầu cử lập pháp ngày 3 tháng 11. Ông cũng bác bỏ ý kiến cho rằng cuộc bỏ phiếu sẽ có bất kỳ tác động nào đến chính sách Iran của mình.

“Họ đang chờ xem tôi làm thế nào trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Điều họ không nhận ra là tôi không ra tranh cử”, ông Trump phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng trước.

“Tôi hoàn toàn không tin và sẽ không tin vào cuộc bầu cử. Khi nói đến Iran, điều đó thậm chí không xuất hiện trong tâm trí tôi. Điều duy nhất là Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân.”

Nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, họ có thể thúc đẩy các biện pháp hạn chế khả năng tiếp tục chiến tranh của ông Trump, bao gồm cả việc giữ lại nguồn tài trợ cho chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, ông Sina Toossi, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Chính sách Quốc tế, cho biết có cuộc tranh luận trong nội bộ Iran về tác động tiềm tàng của một chiến thắng của đảng Dân chủ vào tháng 11.

Trong khi một số người chỉ ra những người theo đường lối diều hâu trong đảng Dân chủ để lập luận rằng sẽ có rất ít thay đổi, những người khác cho rằng thất bại trong bầu cử giữa kỳ sẽ khiến ông Trump dễ bị tổn thương về mặt chính trị và có thể hạn chế quyền lực chiến tranh của ông.

“Tôi không nghĩ họ đang đặt cược theo bất kỳ hướng nào, và tôi không nghĩ điều đó nhất thiết ảnh hưởng đến chiến lược tổng thể của họ là gia tăng chi phí [của chiến tranh] bất kể điều gì xảy ra vào tháng 11”, ông Toossi nói với Al Jazeera.

Ông Toossi cũng nhận định Tehran đang tìm cách gia tăng chi phí chính trị của cuộc chiến đối với ông Trump bằng cách cố gắng nói trực tiếp với công chúng Mỹ.

“Không hẳn là họ đang cố đưa đảng Dân chủ lên nắm quyền hay thao túng chính trị Mỹ theo một hướng nhất định, ngoài việc chỉ gia tăng tổng thể chi phí về vấn đề chiến tranh Iran, và chơi trò chơi chiến tranh thông tin và đưa ra câu chuyện cũng như tuyên truyền của riêng họ”, ông Toossi nói với Al Jazeera.