Iran chuẩn bị chiến tranh khi căng thẳng với Mỹ ở eo biển Hormuz leo thang
Maziar Motamedi
Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tại eo biển Hormuz leo thang khi truyền thông Iran đưa tin một tàu chiến Mỹ bị tấn công, nhưng Washington bác bỏ. Tehran đẩy mạnh chiến dịch vận động nội địa 'Jan Fadaa' (hy sinh), kêu gọi tình nguyện viên sẵn sàng chiến đấu, trong bối cảnh đàm phán bế tắc và chuẩn bị cho xung đột kéo dài.
Tehran – Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang khi truyền thông Iran đưa tin một tàu chiến Mỹ bị trúng hai tên lửa sau khi phớt lờ cảnh báo, trong khi Washington phủ nhận sự việc.
Theo hãng tin Fars, thân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), chiếc tàu chiến giấu tên đã phải rút lui khỏi khu vực gần cảng Jask hôm thứ Hai và “tháo chạy”. Quân đội Mỹ ngay sau đó ra tuyên bố trên mạng xã hội bác bỏ thông tin này.
Trước đó vài giờ, tướng Ali Abdollahi, tư lệnh quân sự chung Iran, cảnh báo lực lượng Mỹ sẽ bị tấn công nếu xâm phạm eo biển Hormuz. Ông tuyên bố quân đội Iran sẽ “duy trì và quản lý an ninh eo biển Hormuz bằng toàn bộ sức mạnh” để đáp trả tuyên bố của Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật rằng Mỹ sẽ “dẫn đường” cho tàu thuyền bị mắc kẹt do chiến tranh Mỹ-Israel với Iran.
Bộ Ngoại giao Iran xác nhận Tehran đang xem xét văn bản mới nhất từ Washington được Pakistan chuyển tới, nhưng kêu gọi cách tiếp cận “thực tế” hơn từ ông Trump. Người phát ngôn Esmaeil Baghaei nói với báo giới: “Ở giai đoạn này, chính quyền Tehran sẽ không thảo luận điều gì ngoài việc chấm dứt hoàn toàn chiến tranh”.
Gần một tháng sau khi lệnh ngừng bắn tạm thời chấm dứt các cuộc giao tranh quy mô lớn, chính quyền Iran đang nỗ lực tái thiết lực lượng tên lửa và máy bay không người lái phòng khi chiến tranh tái diễn, bao gồm việc khai quật các lối vào bị đánh bom của các căn cứ ngầm chứa vũ khí và thiết bị.
Cuộc chiến bước sang tuần thứ 10, lệnh phong tỏa gần như toàn bộ internet ảnh hưởng tới hơn 90 triệu người Iran vẫn được duy trì vì lý do “an ninh”. Chính quyền cho biết các biện pháp này sẽ có hiệu lực cho đến khi chiến tranh kết thúc.
Chiến dịch ‘hy sinh’
Chiến dịch vận động công khai chính của chính quyền Iran mang tên “Jan Fadaa” (người sẵn sàng hy sinh vì mục đích). Tình nguyện viên có thể đăng ký qua một trang web do nhà nước quản lý, chỉ cần số điện thoại, không yêu cầu chứng minh nhân dân.
Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei gọi chiến dịch này là “một trong những yếu tố tác động chính trong đàm phán với kẻ thù”. Tổng thống, chủ tịch quốc hội và nhiều quan chức khác ca ngợi sáng kiến này, tuyên bố “tự hào” là đại diện của các thành viên. Chánh án Tư pháp Gholam-Hossein Mohseni-Ejei gọi đây là sự kiện “lịch sử”.
Truyền thông nhà nước Iran đã phát nhiều cuộc phỏng vấn với những người tham gia chiến dịch, bày tỏ sẵn sàng hy sinh. Một người đàn ông đi cùng gia đình nói với hãng tin Mehr: “Tôi sẽ có mặt trên chiến trường cùng gia đình chừng nào còn cần thiết”, và sẵn sàng “chiến đấu đến chết”.
Chiến dịch Jan Fadaa tuyên bố có hơn 31 triệu thành viên đang hoạt động, tương đương hơn một phần ba dân số Iran hoặc hơn một nửa dân số trên 12 tuổi. Tuy nhiên, chính quyền chưa công bố tài liệu chứng thực. Con số này được đưa ra vài tháng sau khi hàng nghìn người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào tháng Giêng.
Chiến dịch vấp phải chỉ trích từ những người Iran sống ở nước ngoài chống đối chính phủ. Một số người cho rằng số đăng ký thực tế thấp hơn nhiều. Ali Sharifi Zarchi, cựu giáo sư nay là người bất đồng chính kiến, cho biết các lỗi thiết kế trên trang web của chiến dịch đã để lộ dữ liệu hậu trường, cho thấy chưa đến bốn triệu người đăng ký.
Các nhà phê bình cũng phát hiện không có sự kiện cụ thể nào, bao gồm lệnh ngừng bắn ngày 8/4, tác động đáng kể đến số liệu đăng ký được cập nhật trên trang web. Họ cho rằng số liệu đang được tạo ra một cách nhân tạo. Sau chỉ trích, chiến dịch bắt đầu báo cáo số lượng đăng ký mới thấp hơn nhiều.
Người phát ngôn mới được chỉ định của chiến dịch, Sasan Zare, đã bác bỏ mọi cáo buộc và tấn công Sharifi Zarchi vì “cho mượn nền tảng để phục vụ kẻ thù của nhân dân”. Ông cho biết hơn 60% người đăng ký là phụ nữ và “đa số” ở độ tuổi 20-45. Zare cũng cho biết chiến dịch sắp rời khỏi trạng thái “biểu tượng” hiện tại và sẽ sớm kêu gọi những người đã đăng ký tham gia các hoạt động do nhà nước chỉ định, sẽ được công bố sau.