Hy Lạp ký thỏa thuận mua hệ thống phòng không trị giá 3,5 tỷ USD từ Israel

Hy Lạp đã chính thức ký thỏa thuận mua hệ thống phòng không đa tầng trị giá 3,5 tỷ USD từ Israel, được coi là thỏa thuận quốc phòng lớn nhất giữa hai nước từ trước đến nay. Hệ thống này, mang tên "Achilles Shield", dự kiến sẽ được bàn giao theo từng giai đoạn và đạt trạng thái sẵn sàng hoạt động đầy đủ trong vòng 35 tháng.

Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Israel, Achilles Shield bao gồm ba hệ thống vũ khí chính: David's Sling, Spyder và Barak MX. David's Sling là hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến, có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa hành trình và rocket tầm trung ở khoảng cách từ 40 đến 300 km. Spyder là hệ thống tên lửa đất đối không, tập trung vào các mối đe dọa bay thấp như máy bay, trực thăng, UAV và bom dẫn đường. Barak MX là hệ thống phòng thủ đa chế độ, có thể đối phó với nhiều loại mối đe dọa từ máy bay chiến đấu, trực thăng đến tên lửa hành trình và UAV ở khoảng cách từ 35 đến 150 km.

Ngoài ra, Israel cũng sẽ cung cấp radar đa chức năng để giám sát không phận và một trung tâm chỉ huy được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo. Một thỏa thuận bổ sung trị giá 30 triệu USD cũng sẽ bao gồm việc Israel bán cho Hy Lạp hệ thống drone dome.

Giới phân tích cho rằng Hy Lạp đang ngày càng lo ngại về các mối đe dọa từ cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran, đặc biệt khi Tehran đã tiến hành các cuộc tấn công vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh. Wolfgang Pusztai, cựu tùy viên quốc phòng Áo tại Hy Lạp, nhận định rằng Hy Lạp là nơi đặt căn cứ hải quân Mỹ, và những căn cứ này có thể trở thành mục tiêu của Iran trong tương lai. Ông cho rằng hệ thống phòng không mới sẽ là năng lực cần thiết cho Hy Lạp và các nước châu Âu khác trong trường hợp bị Iran đe dọa.

Bên cạnh đó, Hy Lạp cũng thận trọng trước năng lực drone ngày càng tăng của Thổ Nhĩ Kỳ. Hai nước từ lâu đã tranh chấp về ranh giới hàng hải ở Biển Aegean và Đông Địa Trung Hải. Theo ông Pusztai, Athens sẽ triển khai các thành phần đầu tiên của Achilles Shield tại khu vực Biển Aegean để đối phó với mối đe dọa này.

Thổ Nhĩ Kỳ chưa có phản ứng chính thức về thỏa thuận này, nhưng các nhà phân tích Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu lên tiếng trên các phương tiện truyền thông, cho rằng việc Hy Lạp mua vũ khí từ Israel khiến Athens phải chịu trách nhiệm về những gì Israel làm ở Bờ Tây và Gaza. Trước đó, Cyprus cũng đã mua hệ thống phòng thủ Barak của Israel vào tháng 12, điều này đã vấp phải sự chỉ trích từ các nhà bình luận quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ.

Tại Hy Lạp, nhiều người dân phản đối việc tăng cường quan hệ với Israel trong bối cảnh xung đột ở Gaza. Theo một cuộc thăm dò của Trung tâm nghiên cứu Pew công bố vào tháng 6, khoảng 76% người Hy Lạp không tin tưởng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ hành động đúng đắn trong các vấn đề thế giới. Cựu Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Yanis Varoufakis đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận này, gọi việc biến Hy Lạp thành vệ tinh của Israel là một diễn biến tiêu cực và kêu gọi phản đối.