Tổ chức Giám sát Nhân quyền (HRW) ngày 27/6 công bố báo cáo cáo buộc lực lượng bán quân sự do Nga kiểm soát, hay còn gọi là Quân đoàn châu Phi (Africa Corps), đã không kích giết 8 thường dân, trong đó có 3 trẻ em, tại làng Kyrnia thuộc vùng Mopti của Mali hôm 15/6.
Theo báo cáo, máy bay được hai nguồn tin quân sự Mali xác định là Sukhoi Su-24 đã thả ít nhất hai quả bom xuống làng Kyrnia trong cuộc tấn công. Một quả trúng gần nhà trưởng làng, giết chết vợ, hai con của ông này cùng vài người khác. Quả thứ hai trúng một khu chợ gia súc nhỏ, khiến 4 người thiệt mạng và 2 người bị thương.
HRW cho biết tại thời điểm không kích, có ít nhất 100 tay súng thuộc nhóm Jamaat Nusrat al Islam wal Muslimin (JNIM), liên kết với al-Qaeda, đang hiện diện trong làng. Nhóm này đã kiểm soát Kyrnia suốt 6 năm qua. Tuy nhiên, HRW nhấn mạnh không có vị trí nào của JNIM bị trúng đòn.
Nhà nghiên cứu Sahel của HRW, bà Ilaria Allegrozzi, kêu gọi chính quyền quân sự Mali "điều tra một cách khách quan mọi tội ác chiến tranh có thể xảy ra trên lãnh thổ của họ, bao gồm các vụ không kích ở Kyrnia, nếu không sẽ bị xem là đồng lõa trong các hành vi lạm dụng".
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 23/6, Quân đoàn châu Phi cho biết họ đã "tiến hành không kích vào nơi tụ tập của khủng bố" và "một số chỉ huy chiến trường đã bị tiêu diệt". Một đoạn video từ máy bay không người lái đi kèm dường như cho thấy thời điểm các vụ nổ xảy ra ở Kyrnia khi người dân đang di chuyển.
Lực lượng bán quân sự Nga, trước đây là nhóm lính đánh thuê Wagner và sau đó là Quân đoàn châu Phi do Điện Kremlin quản lý, đã chiến đấu cùng binh sĩ Mali từ năm 2021. Liên minh này đang đối mặt với ngày càng nhiều cáo buộc về bạo lực nhằm vào thường dân.
HRW cho biết họ đã phỏng vấn từ xa 19 người, gồm nhân chứng, nguồn tin quân sự Mali và nhà báo địa phương, đồng thời phân tích ảnh vệ tinh và định vị địa lý các video do Quân đoàn châu Phi công bố.
Bạo lực từ các nhóm vũ trang ở Mali cùng các nước láng giềng Burkina Faso và Niger đã khiến hàng nghìn thường dân thiệt mạng trong thập kỷ qua. Theo Liên hợp quốc, chỉ riêng từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay đã có ít nhất 2.260 người thiệt mạng. Các quốc gia này đã trục xuất Pháp, quốc gia từng hỗ trợ họ, và quay sang hợp tác với Nga.
