Houthi tấn công dinh tổng thống và sân bay Aden: 5 người chết, 16 người bị thương

Theo Bộ trưởng Thông tin Moammar al-Eryani, lực lượng Houthi đã bắn 5 tên lửa vào Dinh Tổng thống Al-Maashiq ở thành phố Aden, miền nam Yemen, khiến 5 người thiệt mạng và 16 người bị thương. Bộ trưởng Y tế Qasem Buhaibeh cho biết các nạn nhân bao gồm lính gác và nhân viên dân sự.

Chính phủ Yemen khẳng định Thủ tướng Shaya al-Zindani và các quan chức khác đều an toàn, nhưng hai vệ sĩ của ông đã thiệt mạng. Phát ngôn viên quân sự của Houthi, Yahya Saree, tuyên bố nhóm này đã tấn công vào cái mà ông gọi là "trụ sở chỉ huy quân sự của Saudi" tại Aden.

Hôm thứ Sáu, hai tên lửa đã rơi xuống khuôn viên Sân bay Quốc tế Aden khi một máy bay chở khách chuẩn bị cất cánh đi Cairo. Theo Cục An ninh Aden, đây là vụ tấn công thứ hai vào sân bay này trong chưa đầy một tuần. Chuyến bay 612 của hãng Yemenia đang chuẩn bị khởi hành thì tên lửa rơi cách máy bay khoảng 500 mét. Không có thương vong nào được báo cáo. Bộ trưởng al-Eryani gọi vụ tấn công là "mối đe dọa trực tiếp đến tính mạng hành khách và phi hành đoàn".

Hãng thông tấn Saba do Houthi kiểm soát tuyên bố nhóm này nhắm vào một trụ sở quân sự và các kho vũ khí bên trong Trại Badr, một khu quân sự cạnh sân bay.

Aden là thủ đô lâm thời của Yemen. Chính phủ được quốc tế công nhận đã chuyển đến đây sau khi Houthi chiếm thủ đô Sanaa vào năm 2014 và sau đó thành lập chính quyền riêng. Dinh Al-Maashiq là trụ sở và là trung tâm quyền lực của chính phủ được quốc tế công nhận.

Hiện Houthi kiểm soát phần lớn miền bắc và miền tây Yemen. Giao tranh giữa Houthi và liên quân do Saudi dẫn đầu ủng hộ chính phủ đã phần lớn chấm dứt sau lệnh ngừng bắn năm 2022. Tuy nhiên, vào tháng 9, Houthi mở cuộc tấn công chớp nhoáng dọc bờ Biển Đỏ, chiếm giữ lãnh thổ nhìn ra eo biển Bab al-Mandeb chiến lược ở cửa ngõ Biển Đỏ. Gần hai tuần trước, lực lượng chính phủ phát động phản công mang tên "Chiến dịch Bình minh Yemen" với sự yểm trợ của không quân Saudi, nhưng đến nay chưa giành lại được các vùng lãnh thổ đã mất.

Phát ngôn viên Saree cho biết các vụ tấn công của Houthi vào Aden là một phần trong chính sách đã tuyên bố của nhóm này nhằm nhắm vào "các lực lượng tăng viện của Saudi ở bất cứ đâu".

Aden từng bị tấn công trước đây. Vào tháng 12 năm 2020, một vụ tấn công vào sân bay Aden khi nội các mới đến từ Saudi đã khiến ít nhất 22 người thiệt mạng. Một vụ tấn công thứ hai nhắm vào dinh thự nơi các bộ trưởng được đưa đến lánh nạn. Liên quân đổ lỗi cho Houthi, nhưng nhóm này phủ nhận trách nhiệm.

Về phản ứng quốc tế, hôm thứ Năm, Thứ trưởng Ngoại giao Saudi phụ trách ngoại giao công chúng Rayed Krimly cáo buộc Iran đã "khuyến khích" leo thang. Ông nói Houthi đã từ chối lời đề nghị đàm phán tại Oman khi vòng xung đột mới nhất bắt đầu. Hôm thứ Sáu, Tehran phủ nhận cáo buộc này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố: "Cộng hòa Hồi giáo Iran bác bỏ mọi cáo buộc rằng Iran đã đóng vai trò trong các hoạt động của Houthi ở Yemen". Ông Baghaei cho biết Iran "luôn sẵn sàng sử dụng quan hệ tốt để giúp chấm dứt xung đột" và một lần nữa đề nghị hòa giải.

Đại sứ quán Canada tại Saudi lên án vụ tấn công dinh tổng thống và kêu gọi "giảm leo thang ngay lập tức". Trên mạng xã hội X, cơ quan này viết: "Chúng tôi đoàn kết với chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen và nhân dân Yemen".

Hôm thứ Năm, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc lên án các vụ tấn công leo thang của Houthi nhằm vào Saudi, bao gồm các vụ ảnh hưởng đến hàng không dân dụng và cơ sở hạ tầng năng lượng. Hội đồng quản trị của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) cũng lên án các vụ tấn công gần đây nhằm vào sân bay và máy bay dân sự ở Saudi.

Ngày 9 tháng 10, Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Yemen Hans Grundberg nói với Hội đồng Bảo an rằng nước này đã quay trở lại "chiến tranh toàn diện".

Xung đột rộng hơn tiếp tục leo thang. Giao tranh đã nối lại vào tháng 7, chấm dứt lệnh ngừng bắn năm 2022. Tháng trước, Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandeb, một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Kể từ khi eo biển Hormuz bị Iran đóng vào tháng 3 trong bối cảnh các cuộc không kích của Mỹ, Saudi ngày càng dựa vào việc xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ bằng đường ống Đông-Tây. Houthi đã tuyên bố phong tỏa tàu Saudi ở đó từ đầu năm nay.

Ngày 4 tháng 10, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Rashad al-Alimi công bố Chiến dịch Bình minh Yemen nhằm giành lại lãnh thổ do Houthi kiểm soát, bao gồm Sanaa. Liên quân do Saudi dẫn đầu cho biết 100 máy bay chiến đấu đã tham gia, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2022 liên quân thừa nhận nối lại các cuộc không kích nhằm vào Houthi. Đáp lại, Houthi đã nhiều lần bắn tên lửa và máy bay không người lái vào sân bay, cơ sở dầu mỏ và cơ sở hạ tầng khác của Saudi.

Hôm thứ Sáu, liên quân cho biết đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo nhắm vào Yanbu, một trung tâm dầu mỏ trên Biển Đỏ mà Saudi đang sử dụng để xuất khẩu dầu thô. Trên thực địa, giao tranh đã gia tăng tại tỉnh Taiz, nơi Houthi đang bao vây thành phố Taiz và giáp Biển Đỏ. Hãng thông tấn Saba do nhà nước điều hành, dẫn nguồn Bộ Chỉ huy Trục Taiz, cho biết 168 tay súng Houthi đã thiệt mạng và 210 người bị thương tại đây. Tại các khu vực do Houthi kiểm soát, Bộ Y tế do Houthi điều hành nói rằng 124 dân thường đã thiệt mạng và 327 người bị thương trong cái mà họ gọi là "cuộc xâm lược của Saudi" kể từ ngày 3 tháng 9. Rạng sáng thứ Bảy, truyền thông liên kết với Houthi đưa tin về các vụ tấn công ở phía đông Saada, trong khi liên quân cho biết đã phá hủy hai bệ phóng tên lửa đạn đạo tại đó.