Hạt Santa Clara kiện Meta vì quảng cáo lừa đảo, gia tăng áp lực pháp lý cho gã khổng lồ mạng xã hội

Một hạt thuộc bang California (Mỹ) vừa trở thành nguyên đơn mới nhất trong vụ kiện chống lại Meta Platforms, tập đoàn đa quốc gia vận hành Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger và Threads. Đơn kiện do Hạt Santa Clara đệ trình đầu tuần này cáo buộc Meta cố tình thu lợi từ quảng cáo lừa đảo, tạo ra 7 tỷ USD doanh thu hàng năm.

Đây là vụ kiện mới nhất tại Mỹ thách thức đạo đức kinh doanh của công ty mạng xã hội này, sau phán quyết mang tính bước ngoặt vào tháng 3 vừa qua, khi bồi thẩm đoàn kết luận Meta gây hại cho người dùng trẻ tuổi bằng các tính năng thiết kế gây nghiện có chủ ý.

Meta, công ty đạt doanh thu hơn 200 tỷ USD trong năm 2025, cũng đang đối mặt với một vụ kiện riêng do Liên đoàn Người tiêu dùng Mỹ đệ trình, cáo buộc cách tiếp cận của họ đối với những kẻ lừa đảo vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng.

Nội dung vụ kiện

Theo Hạt Santa Clara, đơn kiện cáo buộc Meta vừa "tạo điều kiện vừa kiếm tiền" từ sự lừa dối trong cách kiểm duyệt quảng cáo. Các tài liệu nội bộ của Meta cho thấy, thay vì chặn quảng cáo lừa đảo, hệ thống của Meta chỉ đánh dấu những đối tượng khả nghi. Meta chỉ cấm các nhà tiếp thị khi chắc chắn 95% họ đang thực hiện hành vi gian lận. Những đối tượng bị nghi ngờ dưới ngưỡng đó sẽ bị tính phí cao hơn để tiếp tục chạy quảng cáo, theo một cuộc điều tra năm 2025 của hãng tin Reuters.

Vụ kiện cho rằng các công cụ trí tuệ nhân tạo và chương trình tinh vi của Meta chủ động nhắm vào "người tiêu dùng dễ bị tổn thương". Các hình thức lừa đảo bao gồm "sản phẩm tài chính gian lận, kế hoạch tiền điện tử, phương pháp chữa bệnh nan y không có thật, thực phẩm chức năng không hiệu quả, và mạo danh người nổi tiếng để kêu gọi quyên góp tiền".

"Đằng sau mỗi tỷ quảng cáo lừa đảo Meta chạy mỗi ngày, có những người thực sự đang gặp nguy hiểm. Thông thường, những người dễ bị tổn thương nhất lại là người chịu tác động nặng nề nhất," Luật sư Hạt Santa Clara Tony LoPresti tuyên bố. Hạt này cho biết thêm, cư dân California đã báo cáo thiệt hại hơn 2,5 tỷ USD do lừa đảo trong năm 2024, với người cao tuổi bị ảnh hưởng không tương xứng.

Phản hồi từ Meta

Trong một tuyên bố với Reuters đầu tuần này, người phát ngôn Meta Andy Stone cho biết vụ kiện "bóp méo động cơ của chúng tôi và phớt lờ toàn bộ các biện pháp chúng tôi thực hiện để chống lừa đảo mỗi ngày". Stone nói: "Chúng tôi tích cực chống lừa đảo trên và ngoài nền tảng của mình vì chúng không tốt cho chúng tôi cũng như cho người dân và doanh nghiệp dựa vào dịch vụ của chúng tôi." Công ty cho biết đã xóa 159 triệu quảng cáo lừa đảo trong năm ngoái và hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật.

Lý do Hạt Santa Clara khởi kiện

Hạt Santa Clara là một trong những hạt giàu nhất thế giới, chứa phần lớn Thung lũng Silicon – trung tâm công nghệ toàn cầu và là nơi đặt trụ sở của nhiều công ty lớn. Vụ kiện được đệ trình thay mặt cho tất cả cư dân California, với đơn khiếu nại nêu rõ "nơi kinh doanh chính của Meta là ở California" và các lãnh đạo công ty "thường xuyên tham gia kinh doanh tại California và đặc biệt là tại Hạt Santa Clara".

"Với tư cách là công tố viên dân sự ở Thung lũng Silicon, chúng tôi không thể cho phép một công ty công nghệ hùng mạnh như Meta tiếp tục thực hiện một kế hoạch toàn cầu nhằm lừa dối người tiêu dùng," Luật sư LoPresti nhấn mạnh.

Các vụ kiện khác Meta từng đối mặt

Meta và các công ty trực thuộc đã phải đối mặt với hàng nghìn vụ kiện kể từ khi thành lập năm 2004. Phần lớn liên quan đến hoạt động kiểm duyệt, quyền riêng tư và tác hại tiềm tàng đối với trẻ em. Tuy nhiên, một phán quyết gần đây tại California được xem là sự thay đổi mang tính bước ngoặt tiềm năng trong cách công ty bị quy trách nhiệm.

Vào tháng 3, bồi thẩm đoàn tại California kết luận Meta, cùng với YouTube, đã triển khai các tính năng gây nghiện và gây hại cho sức khỏe tâm thần của một nguyên đơn trẻ (20 tuổi, biệt danh KGM). Dù công ty chỉ bị yêu cầu bồi thường 4,2 triệu USD, phán quyết được coi là tín hiệu cho các thách thức pháp lý trong tương lai. Đáng chú ý, bồi thẩm đoàn đồng ý với lập luận rằng các trang mạng xã hội có thể gây thương tích cá nhân và phải chịu trách nhiệm về điều đó.

Cùng tháng đó, một bồi thẩm đoàn ở New Mexico kết luận Meta vi phạm luật của bang vì không bảo vệ trẻ em khỏi những kẻ săn mồi. Tuần trước, Liên đoàn Người tiêu dùng Mỹ, một tổ chức phi lợi nhuận, đã đệ đơn kiện tại Washington DC, cũng cáo buộc Meta không thực hiện cam kết bảo vệ người dùng khỏi lừa đảo, đặt lợi nhuận lên trên người dùng. Meta đã bác bỏ các cáo buộc này.