Một vụ việc gây phẫn nộ mới đây xảy ra tại bang Minas Gerais, Brazil, khi một phụ nữ phát hiện du khách Argentina đã bí mật quay phim cậu con trai 7 tuổi của chị trên tàu hỏa và gửi ảnh kèm dòng chú thích: 'Thằng bé da đen nhưng rất dễ thương. Tôi có thể bắt nó làm nô lệ. Tôi đang nghĩ đến việc có một nô lệ, ở đây có rất nhiều'.
Nghi phạm Eduardo Ignacio Murias, 63 tuổi, kiến trúc sư đến từ tỉnh Santiago del Estero của Argentina, đã bị bắt ngay tại ga tàu với tội danh 'xúc phạm chủng tộc' theo luật pháp Brazil. Đây là người Argentina thứ ba bị bắt vì tội phân biệt chủng tộc tại Brazil trong năm nay, trong bối cảnh lượng du khách Argentina tới Brazil đạt kỷ lục.
Trước đó, tháng 4, José Luis Haile, 67 tuổi, bị bắt vì xúc phạm phân biệt chủng tộc đối với một nhân viên giao hàng tại siêu thị ở Rio. Tháng 1, Agostina Páez, 29 tuổi, bị bắt tại Rio sau khi bị quay cảnh bắt chước khỉ với một người phục vụ. Cô được trả tự do nhưng bị cấm rời Brazil trong hai tháng rưỡi. Khi trở về Argentina, cô được thượng nghị sĩ cực hữu Patricia Bullrich, đồng minh thân cận của Tổng thống Javier Milei, chào đón. Cha của cô sau đó cũng bị quay cảnh bắt chước khỉ tại quán bar để ăn mừng con gái về nước.
Nhà khoa học chính trị kiêm nhà hoạt động người Argentina gốc Phi Federico Pita cho rằng các vụ việc này không có gì ngạc nhiên, vì 'phân biệt chủng tộc đã được khắc ghi trong chính dự án quốc gia Argentina'. Ông dẫn Điều 25 hiến pháp Argentina có nội dung: 'Chính phủ liên bang sẽ thúc đẩy nhập cư châu Âu'.
Theo số liệu điều tra dân số năm 2022, người gốc Phi chỉ chiếm khoảng 1% dân số Argentina, người bản địa chiếm 3%. Tuy nhiên, các nhà hoạt động cho rằng con số này có thể thấp hơn thực tế. 'Một người gốc Aymara sinh ra ở miền bắc Argentina bị coi là người Bolivia, một người Mapuche ở Patagonia bị coi là người Chile, và một người gốc Phi ở Buenos Aires bị coi là người Uruguay hay Brazil, bởi thứ duy nhất được coi là Argentina thực sự là người da trắng', Pita nói.
Tháng 3 vừa qua, Argentina là quốc gia Mỹ Latinh duy nhất bỏ phiếu chống lại nghị quyết của Liên Hợp Quốc tuyên bố buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương là 'tội ác nghiêm trọng nhất chống lại nhân loại'.
Các vụ phân biệt chủng tộc giữa người Argentina và Brazil không phải mới. Năm 1920, cầu thủ đội tuyển quốc gia Brazil từng từ chối đá giao hữu sau khi bị báo chí Argentina vẽ thành 'khỉ'. Cho đến nay, hành vi bắt chước khỉ vẫn xuất hiện trong hầu hết các trận đấu giữa hai nước. Pita nhấn mạnh không nên khái quát hóa, nhưng những vụ việc này phản ánh một Argentina sâu xa vẫn còn vật lộn với nạn phân biệt chủng tộc.