Hãng hàng không Nam Phi bảo vệ màn bay thấp gây tranh cãi trước trận rugby

Một màn bay thấp ngoạn mục của hai máy bay phản lực chở khách trước trận đấu rugby tại Cape Town đã khiến khoảng 56.000 khán giả có mặt tại sân vận động reo hò, nhưng đồng thời cũng gây ra cuộc tranh luận lớn về rủi ro an toàn.

Sự kiện diễn ra vào thứ Bảy trước trận đấu thuộc khuôn khổ loạt Test giữa đội tuyển Nam Phi và New Zealand tại Cape Town. Hai máy bay Embraer do hãng hàng không nội địa Airlink vận hành đã bay ngang qua sân vận động Cape Town ở độ cao rất thấp, khiến người hâm mộ và các cầu thủ bên dưới không khỏi thích thú.

Theo dữ liệu từ dịch vụ theo dõi chuyến bay Flightradar24, máy bay dẫn đầu bay cách mái sân Cape Town chỉ từ 12 đến 14 mét, trong khi máy bay thứ hai bay sát phía sau, xuyên qua đám mây bụi màu hồng bắn lên từ mái sân trong lúc biểu diễn.

Airlink, đơn vị tài trợ cho đội rugby Nam Phi, khẳng định màn bay này được thực hiện đúng quy định an toàn. Hãng cho biết chuyến bay đã được lên kế hoạch và diễn tập kỹ lưỡng, với tốc độ khoảng 150 hải lý/giờ khi đi qua sân vận động. Mỗi máy bay có ba cơ trưởng dày dạn kinh nghiệm, đảm nhận vai trò chỉ huy, phi công phụ và nhân viên an toàn. Các máy bay không chở khách.

Phản hồi trên mạng xã hội, Airlink cho biết: “Airlink ghi nhận những lo ngại được bày tỏ trên các nền tảng mạng xã hội và diễn đàn trực tuyến về màn bay đội hình hôm qua qua sân vận động DHL ở Cape Town. Chuyến bay đòi hỏi sự lên kế hoạch và diễn tập cẩn thận, vì cần điều hướng ở độ cao thấp với tốc độ khoảng 150 hải lý/giờ. Cục Hàng không Dân dụng Nam Phi và Dịch vụ Điều hành Không lưu đã cung cấp sự hướng dẫn, phê duyệt và hỗ trợ có giá trị để đảm bảo an toàn.”

Truyền thống bay thấp qua sân vận động của rugby Nam Phi đã có từ lâu, bắt đầu khi một chiếc Boeing 747 bay qua sân vận động ở Johannesburg trước trận chung kết World Cup 1995 giữa hai đội bóng này. Tuy nhiên, màn bay cuối tuần qua được đánh giá là đặc biệt thấp và ấn tượng, tạo ra sự quan tâm toàn cầu sau khi được chiếu trong chương trình phát sóng trước trận đấu.

Một số chuyên gia hàng không đặt câu hỏi về biên độ an toàn quá nhỏ. Chris Martinus, chủ tịch Hiệp hội Sở hữu và Phi công Máy bay Nam Phi, nhận xét: “Máy bay dẫn đầu gần như lướt qua mái sân, leo lên một bên rồi hạ xuống và leo lên phía bên kia. Điều đó khiến tôi hơi khó chịu. Nếu có sự cố bất lợi xảy ra, ở độ cao đó bạn không còn nhiều lựa chọn.”

Keith Tonkin, chuyên gia tư vấn hàng không Australia và cựu phi công quân sự lẫn thương mại, nhận định rằng các máy bay Embraer – loại phản lực cỡ nhỏ và vừa thiết kế cho đường bay khu vực – không được thiết kế cho hoạt động bay thấp kiểu này và cảnh báo về tiền lệ nguy hiểm.

“Vấn đề lớn hơn là một tiêu chuẩn đã được thiết lập và những người khác có thể muốn làm điều tương tự, và điều đó sẽ không có kết cục tốt đẹp,” Tonkin nói, đồng thời chỉ ra rằng nhiễu động hoặc va chạm với chim ở độ cao thấp như vậy có thể khiến phi công không đủ không gian để xử lý mà không va vào sân vận động.

Airlink khẳng định dữ liệu chuyến bay ghi nhận từ cả hai máy bay cho thấy chúng được thực hiện trong giới hạn an toàn hàng không dân dụng về tốc độ và độ cao.