Phong trào Hamas cho biết đã đạt được thỏa thuận với các bên trung gian nhằm chấm dứt hoàn toàn chiến tranh tại Gaza, trong đó bao gồm các điều khoản giải giáp và bàn giao vũ khí theo từng giai đoạn. Đổi lại, Israel phải rút quân đội khỏi lãnh thổ này trong một khoảng thời gian nhất định.
Thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào cuối ngày thứ Năm, sau khi Hội đồng Hòa bình Gaza và Lực lượng Ổn định Quốc tế do Mỹ dẫn đầu xác nhận rằng các nhà trung gian từ Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã hoàn tất lộ trình cho giai đoạn tiếp theo của lệnh ngừng bắn.
Theo kế hoạch, một ủy ban quốc gia Palestine sẽ chịu trách nhiệm kiểm kê và quản lý vũ khí của Hamas, trong khi một lực lượng quốc tế và lực lượng cảnh sát Palestine mới sẽ giám sát quá trình giải giáp. Vũ khí sẽ không được chuyển cho Israel hay bất kỳ bên ngoài nào khác. Quá trình này dự kiến bắt đầu 14 ngày sau khi tất cả các bên chính thức chấp nhận thỏa thuận.
Israel chưa đưa ra phản hồi chính thức về đề xuất mới. Hamas cũng nhấn mạnh sẽ không thực hiện bất kỳ bước nào nếu Israel không tuân thủ nghĩa vụ rút quân.
Chi tiết kế hoạch giải giáp
Lộ trình nêu rõ một số điểm chính:
- Bản kiểm kê vũ khí của Hamas phải được chuẩn bị trong vòng 14 ngày, có thể gia hạn nếu được ủy ban xác minh quốc tế và các bên đồng ý.
- Ủy ban quốc gia Palestine sẽ là đơn vị duy nhất nắm giữ, lưu trữ và kiểm soát vũ khí tại Gaza, với sự tham gia của các phe phái Palestine.
- Vũ khí sẽ không được chuyển cho Israel hoặc bất kỳ bên không phải Palestine nào.
- Một lực lượng ổn định quốc tế và lực lượng cảnh sát Palestine mới sẽ giám sát việc giải giáp trong khi Israel rút quân dần theo từng giai đoạn.
- Quá trình giải giáp sẽ bắt đầu với vũ khí hạng nặng, các cơ sở sản xuất quân sự, kho vũ khí và hệ thống đường hầm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng vẫn còn nhiều câu hỏi về việc liệu tất cả các nhóm vũ trang Palestine khác ngoài Hamas có tuân thủ thỏa thuận hay không, và liệu Israel có rút quân hoàn toàn khỏi Gaza hay không.
Cơ cấu quản lý Gaza sau thỏa thuận
Theo lộ trình, chính quyền điều hành hằng ngày tại Gaza sẽ được chuyển giao cho một ủy ban kỹ trị Palestine, hoạt động dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình Gaza. Hội đồng này do Mỹ dẫn đầu, với ông Trump làm chủ tịch trọn đời, chịu trách nhiệm chiến lược cấp cao và tái thiết.
Một hội đồng điều hành sáng lập gồm 7 thành viên, do cựu Thủ tướng Anh Tony Blair lãnh đạo, sẽ thực hiện các chương trình nghị sự. Ngoài ra, một lực lượng ổn định quốc tế với khoảng 5.000 quân nhân từ nhiều quốc gia, dưới sự chỉ huy của một tướng Mỹ, sẽ được triển khai để duy trì an ninh và hỗ trợ lực lượng cảnh sát mới của Palestine.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Tây Ban Nha và Na Uy đã từ chối tham gia hội đồng này với lo ngại rằng nó có thể vượt quá phạm vi Gaza và thay thế vai trò của Liên Hợp Quốc.
Hoài nghi và thách thức
Kể từ khi lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, các cuộc tấn công của Israel đã khiến ít nhất 1.100 người Palestine thiệt mạng. Israel cũng tiếp tục hạn chế viện trợ nhân đạo vào Gaza và mở rộng cái gọi là “Đường Vàng” sâu hơn trong lãnh thổ, điều mà các chuyên gia cho rằng có thể vi phạm thỏa thuận ngừng bắn trước đó.
Nhiều nhà phân tích cho rằng cam kết của Israel là điểm yếu nhất của thỏa thuận, khi các đảng cực hữu trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Benjamin Netanyahu phản đối việc rút quân và kêu gọi thiết lập khu định cư Do Thái tại Gaza. Ngoài ra, các nhóm vũ trang khác hoạt động tại Gaza có thể tìm cách phá hoại thỏa thuận.
Người dân Palestine, vốn đang phải chịu các cuộc tấn công hằng ngày, di dời lặp đi lặp lại và thiếu thốn nghiêm trọng lương thực, thuốc men, chỗ ở, đón nhận thông tin này với cả hy vọng lẫn hoài nghi. Nhiều người đặt câu hỏi về thời điểm họ thực sự cảm nhận được tác động của các tuyên bố chính trị, khi tình hình trên thực tế vẫn chưa có tiến triển.
