Hai trận động đất mạnh liên tiếp rung chuyển Venezuela, nhiều người mất tích

Chỉ trong tối 24/6, Venezuela hứng chịu hai trận động đất mạnh liên tiếp với cường độ lần lượt 7,2 và 7,5 độ richter, gây ra cảnh hoảng loạn trên diện rộng. Theo Quốc hội Venezuela, ít nhất 188 người đã thiệt mạng, song Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) dự báo con số thương vong có thể lên tới hàng nghìn người.

Nhiều khu vực bị tàn phá nặng nề, đặc biệt là bang La Guaira, phía bắc thủ đô Caracas, nơi hàng loạt tòa nhà đổ sập thành đống bê tông và sắt thép xoắn. Lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian tìm kiếm người sống sót dưới đống đổ nát.

Billy Ebrin, một cư dân sống tại tầng 7 ở Caracas, kể lại khoảnh khắc kinh hoàng khi chuông báo động trên điện thoại reo vang, sau đó tòa nhà rung chuyển dữ dội. “Tôi nghĩ mình sắp chết. Có thể nghe thấy tiếng bê tông vỡ ra từ tường”, anh nói. Khi cơn địa chấn kết thúc, hàng trăm người đổ xô xuống mặt đất, chen lấn nhau trong hỗn loạn, có người chỉ mặc đồ lót, mang theo thú cưng, thậm chí cả sóc và vẹt.

Nhiều gia đình ngủ trên đường phố, trong ô tô vì không dám vào nhà. Sáng 25/6, họ thức dậy chứng kiến cảnh tượng tan hoang: nhà cửa đổ nát, người thân mất tích. Trên các nền tảng mạng xã hội như WhatsApp, Facebook, X, hình ảnh người thân mất tích lan truyền chóng mặt: cha mẹ già, trẻ nhỏ, anh em họ hàng… bặt vô âm tín sau trận động đất.

Trước áp lực dư luận, chính phủ lâm thời do bà Delcy Rodriguez đứng đầu đã nới lỏng hạn chế với mạng xã hội X (trước đây là Twitter) – vốn bị chặn từ năm 2024 sau cuộc bầu cử tổng thống gây tranh cãi. Một trang web đăng ký người mất tích cũng được lập ra để hỗ trợ người dân.

“Chính phủ chịu nhiều áp lực từ mạng xã hội để gỡ chặn X và các nền tảng khác, đặc biệt vì nhu cầu cấp thiết tìm kiếm thông tin”, ông Andres Azpurua, giám đốc tổ chức nhân quyền số Ve sin Filtro, cho biết. Nhiều người còn kêu gọi Đại sứ quán Mỹ can thiệp sau khi cựu Tổng thống Nicolas Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hồi tháng 1 năm nay.

Bà Rodriguez kêu gọi cộng đồng quốc tế và khu vực tư nhân hỗ trợ cứu hộ. Nhiều nước như Ecuador, Cộng hòa Dominica, Mexico, Mỹ, Qatar và Argentina đã cam kết gửi viện trợ. “Mục tiêu trung tâm và duy nhất của chúng tôi là cứu mạng sống. Đoàn kết như một quốc gia, chúng tôi sẽ vượt qua thảm kịch này”, bà viết trên X.

Dù vậy, nhiều người hiểu rằng đây là cuộc chạy đua với thời gian. Điện thoại và điện lực ở nhiều khu vực vẫn bị gián đoạn, dù một số dịch vụ đã hoạt động trở lại, thúc đẩy các gia đình tìm kiếm tin tức về người thân.

Một nạn nhân may mắn thoát nạn, Renny Vargas ở Caracas, kể: “Khi điện thoại reo lên cảnh báo, mọi chuyện diễn ra rất nhanh. Chấn động mạnh quá. Tôi chỉ kịp ngăn một mảnh tường rơi trúng bố. Chúng tôi không biết làm gì. Tôi bảo bố bình tĩnh, ở yên đó với tôi. Thật đáng sợ.” Mairyn Cedeno, sống tại giáo xứ Caricuao, cho biết có vật gì đó rơi trúng chân, tường nhà hư hại, đồ điện tử cũng văng xuống.

Venezuela nằm trên ranh giới giữa hai mảng kiến tạo nên thường xuyên xảy ra động đất, song các trận động đất gây thương vong lớn tương đối hiếm. Trận động đất thảm khốc nhất năm 1967 (6,7 độ) khiến 300 người chết; năm 1997 (80 người chết); năm 2018 (7,3 độ, 6 người chết).

Các kỹ sư hiện đang đánh giá thiệt hại và nguyên nhân khiến nhiều tòa nhà sụp đổ. Ông Jesus Vasquez, giám đốc tổ chức xã hội dân sự Ciudadania Sin Limites, cho biết các tòa nhà cũ được thiết kế không có khả năng chống động đất, trong khi các khu vực như Los Palos Grandes và Chacao xây trên nền đất yếu, dễ bị ảnh hưởng hơn. “Các tòa nhà được thiết kế để không sụp đổ. Chúng có thể bị hư hại, nhưng không phải theo cách khiến tính mạng con người gặp nguy hiểm. Nhiều tòa nhà có thể sẽ phải sơ tán sau trận động đất này”, ông nói.

Ngày 25/6, trường học đóng cửa, tàu điện ngầm Caracas ngừng hoạt động. Hàng nghìn người vẫn chưa biết khi nào có thể trở về nhà, khi lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm dưới đống đổ nát.