Hạ nghị sĩ Mỹ kêu gọi điều tra lại vụ Israel tấn công tàu USS Liberty năm 1967

Ngày 8/6, đánh dấu 59 năm vụ tấn công tàu do thám USS Liberty của Hải quân Mỹ ngoài khơi bờ biển Sinai, Hạ nghị sĩ Thomas Massie (Đảng Cộng hòa) đã có bài phát biểu tại Hạ viện, trước sự chứng kiến của các cựu binh sống sót, kêu gọi chính phủ Mỹ mở lại cuộc điều tra về sự kiện này.

Israel từ lâu khẳng định đây là tai nạn 'bắn nhầm' (friendly fire). Tuy nhiên, nhiều thủy thủ đoàn tàu USS Liberty bác bỏ điều này, cho rằng cuộc tấn công là có chủ đích. Phát biểu tại Hạ viện, ông Massie đặt câu hỏi liệu Israel có thể vô tình nhắm vào tàu USS Liberty hay không, khi 'tầm nhìn không hạn chế' và 'lá cờ Mỹ tung bay kiêu hãnh trên tàu USS Liberty'. Ông mô tả con tàu đã bị 'tấn công một cách dã man'.

'Khi họ còn sống, họ cần được khép lại vụ việc', ông Massie nói về các cựu binh. 'Hãy cho họ sự khép lại. Hãy tiến hành một cuộc điều tra. Hãy thông qua một nghị quyết vinh danh họ. Điều đó đã quá chậm trễ. Và rồi họ có thể có được công lý của mình.'

Bài phát biểu của ông Massie được coi là sự thừa nhận hiếm hoi của Quốc hội về những câu hỏi chưa có lời giải xung quanh vụ tấn công. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh phong trào phản đối chính sách viện trợ vô điều kiện của Mỹ cho Israel ngày càng lớn.

Theo lời ông Massie, ngày 8/6/1967, trong bối cảnh Chiến tranh Sáu ngày, máy bay Israel đã nã đạn và thả bom napalm xuống tàu USS Liberty trước khi phóng ngư lôi vào tàu. 'Người Israel có chủ đích không để lại người sống sót', ông nói, lưu ý rằng máy bay Israel đã được nhìn thấy trinh sát con tàu một ngày trước đó.

Để củng cố lập luận, ông Massie dẫn lại tuyên bố của một số quan chức ngoại giao, tình báo và quân sự hàng đầu Mỹ, trong đó có cựu Ngoại trưởng Dean Rusk và cựu Tướng Thomas Hinman Moorer. Cả hai đều từng nói họ tin rằng vụ tấn công là có chủ đích. 'Không ai trong số những người đàn ông xuất sắc này nghĩ rằng đó là một tai nạn', ông Massie nói.

Năm 2003, Ward Boston, cựu cố vấn cho ủy ban điều tra vụ việc của Hải quân Mỹ, tiết lộ trong bản tuyên thệ rằng điều tra viên chính Isaac Kidd đã chịu áp lực phải kết luận đây là vụ nhận dạng nhầm. Tuy nhiên, một đánh giá năm 2006 của CIA khẳng định các phi công Israel 'không xác định được' tàu USS Liberty là tàu Mỹ.

Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Dan Crenshaw chỉ trích ông Massie vì kế hoạch phát biểu về vụ tấn công. Trên mạng xã hội X, ông Crenshaw viết: 'Sự kiện USS Liberty là một sự kiện bi thảm, nhưng đó là một sự kiện có kết luận rõ ràng nếu sử dụng bất kỳ phân tích khách quan nào về các sự kiện.'

Ngược lại, Hiệp hội Cựu chiến binh USS Liberty, gồm phần lớn những người sống sót, ca ngợi bài phát biểu của ông Massie trên mạng xã hội. 'Một câu chuyện tuyệt vời được kể trong một khoảng thời gian ngắn như vậy. Câu chuyện KHÔNG có một thành viên Quốc hội nào khác chịu lắng nghe.'