Guatemala đã yêu cầu Mỹ hợp tác quân sự, bao gồm tiếp cận trang thiết bị, đào tạo và chuyên gia để hỗ trợ các chiến dịch chống buôn bán ma túy, Tổng thống Bernardo Arévalo cho biết hôm thứ Năm (giờ địa phương).
Chính phủ Guatemala nhấn mạnh các kế hoạch chung này không bao gồm hoạt động quân sự Mỹ trên đất Guatemala và nằm trong khuôn khổ các hiệp định song phương hiện có. “Không có thỏa thuận nào cho phép hoạt động quân sự nước ngoài trên lãnh thổ quốc gia,” chính phủ tuyên bố.
Theo thông báo, Tổng thống Arévalo và Bộ trưởng Quốc phòng Henry Sáenz đã trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth để xác nhận các điều khoản hợp tác, sau khi Sáenz đề nghị hỗ trợ. Thỏa thuận nhằm mở rộng chiến lược đã được thực hiện từ năm 2024.
“Chúng tôi đã thảo luận về khả năng tăng cường hợp tác đang diễn ra trong khuôn khổ các hiệp định song phương hiện có,” Arévalo nói với các phóng viên.
Tờ New York Times đưa tin đầu tiên về các cuộc đàm phán này, mô tả động thái này là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Nhà Trắng nhằm bình thường hóa sự hiện diện quân sự Mỹ trên khắp Mỹ Latinh để tạo đòn bẩy với Mexico. Ngũ Giác Đàn được cho là cũng có ý định gây sức ép buộc Honduras chấp nhận hành động quân sự chung.
Ngũ Giác Đàn cho biết họ sẽ không suy đoán về các hoạt động trong tương lai hoặc thảo luận về các vấn đề an ninh tác chiến. “Dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Hegseth, bộ sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác đáng tin cậy để bảo vệ tổ quốc và đảm bảo an ninh cho Tây Bán Cầu,” người phát ngôn Joel Valdez nói.
Nhà Trắng cho biết “chính quyền tiếp tục làm việc để thực hiện chương trình nghị sự của tổng thống”. Đại sứ quán Honduras tại Mỹ chưa phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum từ lâu khẳng định bà hoan nghênh chia sẻ tình báo và hợp tác an ninh nhưng sẽ không chấp nhận các đặc vụ hoặc lực lượng Mỹ tham gia hoạt động trên lãnh thổ Mexico.
Tổng thống Donald Trump nhiều lần kêu gọi sử dụng nhiều hơn lực lượng quân sự Mỹ để chống các băng đảng ma túy Mexico, và đe dọa Mỹ có thể hành động đơn phương nếu Washington cho rằng Mexico không làm đủ. Chính quyền Trump bắt đầu tấn công các tàu thuyền ở Caribe và đông Thái Bình Dương từ tháng 9 năm ngoái, khẳng định họ đang có chiến tranh với cái gọi là “khủng bố ma túy” hoạt động từ Mỹ Latinh.
Tuy nhiên, Mỹ chưa đưa ra bằng chứng xác thực nào về việc các tàu thuyền bị nhắm mục tiêu có liên quan đến buôn bán ma túy, làm dấy lên tranh luận về tính hợp pháp của các chiến dịch.
Các băng đảng quốc tế, với sự giúp đỡ của các tay buôn ma túy địa phương, vận chuyển ma túy và rửa tiền ở Guatemala và các nước Trung Mỹ khác, làm gia tăng bạo lực khu vực. Theo các quan chức Mỹ, 90% cocaine đến Mỹ đi qua Trung Mỹ và Mexico bằng xe tải, máy bay, tàu thuyền và tàu ngầm.
