Chính phủ Guatemala đã bác bỏ các thông tin cho rằng nước này đồng ý để Mỹ thực hiện các cuộc không kích nhằm vào tội phạm ma túy tại quốc gia Trung Mỹ, đồng thời xác nhận đã tìm kiếm hợp tác an ninh với Washington.
“Không có thỏa thuận nào cho phép các hoạt động quân sự của nước ngoài trên lãnh thổ quốc gia”, chính phủ của Tổng thống Bernardo Arevalo cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm (29/5).
Sự phủ nhận này dường như là phản ứng đối với một báo cáo của tờ New York Times công bố hồi đầu ngày, trích dẫn hai nguồn tin giấu tên cho rằng ông Arevalo đã đồng ý để quân đội Mỹ hành động tại đất nước mình.
Tuyên bố của Guatemala đi kèm với một ghi chú trong bức thư của Bộ trưởng Quốc phòng nước này, Henry Saenz, gửi người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth, đề ngày 28/5. Ghi chú cho biết Guatemala “mong muốn dẫn đầu, với sự hỗ trợ của Mỹ, các hoạt động quân sự chủ động” chống lại các nhóm ma túy được Washington xác định là “tổ chức khủng bố được chỉ định” (DTOs).
“Theo các thỏa thuận và sắp xếp song phương hiện có, các hoạt động chung do Guatemala dẫn đầu sẽ thúc đẩy lợi ích song phương trong việc đánh bại các DTO và tăng cường an ninh khu vực và bán cầu”, ông Saenz viết.
Tuy nhiên, chính phủ Guatemala nhấn mạnh rằng lời kêu gọi hỗ trợ từ Washington không phải là lời mời Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào nước này. “Yêu cầu này nằm trong khuôn khổ các hiệp định song phương hiện có về vấn đề này và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Hiến pháp và luật pháp hiện hành về các thỏa thuận hợp tác an ninh dân sự hoặc quân sự”, tuyên bố cho biết.
Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã thể hiện sự sẵn sàng sử dụng vũ lực tại Mỹ Latinh. Kể từ năm ngoái, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các tàu bị tình nghi chở ma túy ở Biển Caribe và Thái Bình Dương, khiến ít nhất 194 người thiệt mạng, trong một chiến dịch mà các tổ chức nhân quyền cho rằng tương đương với các vụ hành quyết ngoài tư pháp. Hồi tháng 1, Mỹ cũng đã bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, người bị cáo buộc buôn bán ma túy. Ông Maduro được thay thế bởi phó tổng thống Delcy Rodriguez, người đã cải thiện quan hệ với Washington và cho phép sự tham gia nhiều hơn của nước ngoài vào lĩnh vực dầu mỏ của đất nước.
Nhiều quốc gia ở Trung và Nam Mỹ đã phải vật lộn để kiềm chế bạo lực băng đảng liên quan đến buôn bán ma túy. Hồi tháng 1, Tổng thống Guatemala Arevalo đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp sau khi các nghi phạm băng đảng giết chết ít nhất 10 cảnh sát. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh đã thận trọng trong việc chấp nhận can thiệp quân sự của Mỹ vào nước họ, trong khi vẫn mời gọi hợp tác tình báo và an ninh. Ông Arevalo được bầu vào năm 2023 với tư cách là một nhà vận động chống tham nhũng.
