Dải Gaza – Trước khi Israel phát động chiến dịch tấn công Gaza, Shurouq Khaira, 24 tuổi, là một vận động viên điền kinh đầy triển vọng. Cô từng giành chức vô địch quốc gia năm 2016 và mơ ước được thi đấu tại Thế vận hội. “Tôi muốn cả thế giới biết rằng người dân Gaza vẫn sống, vẫn mơ ước, vẫn phấn đấu và đạt được thành tích,” Shurouq nói.
Ngày 19/11/2023, một quả đạn pháo của Israel đã bắn trúng nhà gia đình cô ở khu phố Daraj, thành phố Gaza. Shurouq sống sót nhưng bị thương nặng đến mức các bác sĩ buộc phải cắt bỏ chân phải dưới đầu gối. Cha cô, người truyền cảm hứng cho cô với môn điền kinh, cũng bị cắt cụt cả hai chân.
Theo Bộ Y tế Gaza, kể từ khi chiến tranh bùng nổ, khoảng 6.000 người Palestine đã phải cắt cụt chi. Liên hợp quốc ước tính khoảng một phần tư số ca là trẻ em, biến Gaza thành nơi có số trẻ em mất chân nhiều nhất trong lịch sử hiện đại.
Các bác sĩ chỉnh hình tại Gaza cho biết nhiều ca cắt cụt có thể tránh được nếu bệnh viện không sụp đổ vì thiếu vật tư phẫu thuật, chất khử trùng và thuốc gây mê. Israel áp đặt các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt đối với hàng hóa vào Gaza, bao gồm cả các mặt hàng thiết yếu để sản xuất chân giả như silicone, nhựa nhiệt dẻo, băng y tế và khớp cơ học, với lý do chúng có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.
Trong bối cảnh thiếu hụt đó, các kỹ thuật viên tại Gaza đã phải chế tạo chân giả và nạng tạm bợ từ ống nhựa, gỗ và nhôm nhặt từ các tòa nhà bị phá hủy. Tuy nhiên, Jamal Kallab, chuyên gia phục hồi chức năng tại Gaza, cảnh báo những thiết bị này không được thiết kế theo nhu cầu cụ thể của cơ thể, dẫn đến phân bổ trọng lượng không đều, gây ma sát, sưng tấy và loét, khiến người bệnh không thể sử dụng trong thời gian dài.
Không chỉ thiếu vật tư, số lượng bệnh nhân đông và cơ sở vật chất không đủ khiến nhiều người phải chờ đợi lâu mới được bắt đầu chương trình phục hồi chức năng. Bissan Kloub, chuyên gia vật lý trị liệu, giải thích việc trì hoãn này dẫn đến yếu cơ, cứng khớp, giảm phạm vi chuyển động và sưng da, cản trở quá trình lành vết thương. “Thách thức này sâu sắc hơn với thanh thiếu niên và trẻ em, vì việc mất chi ảnh hưởng đến hình ảnh bản thân và mối quan hệ với xã hội,” Kloub nói.
Shurouq vẫn đang chờ được lắp chân giả. Mỗi ngày, cô phải di chuyển hàng km bằng một chân để đến các buổi vật lý trị liệu ở các bệnh viện khác nhau. Nhiều khi việc di chuyển quá khó khăn khiến cô bỏ lỡ lịch hẹn. “Mọi thứ ở Gaza đã trở nên cực kỳ khó khăn, gần như không thể,” Shurouq tâm sự.
Shireen Abu al-Qumsan, 18 tuổi, bị thương nặng trong một cuộc tấn công của Israel vào tháng 5/2025 và phải cắt cụt cả hai chân. Cô phải ngồi xe lăn và phụ thuộc vào người khác mỗi khi ra ngoài vì đường phố Gaza bị tàn phá hoàn toàn. “Di chuyển bằng xe lăn cực kỳ mệt mỏi, đường sá bị phá hủy khiến xe lăn khó đi qua,” Shireen nói.
Cả Shurouq và Shireen đều phải đối mặt với những tổn thương tâm lý sâu sắc. Shurouq nói: “Tôi sống trong đau đớn, sợ hãi, bóng tối và khổ đau, nhưng trái tim tôi vẫn kiên nhẫn. Dù có được chân giả, cảm giác mất mát sẽ vẫn ở lại với tôi.” Shireen nhớ lại lúc chiếc xe lăn của cô lật trên đường khiến cô nhớ lại vụ nổ đã cướp đi đôi chân của mình: “Tôi thu mình lại khi ngủ vì kinh hoàng. Tôi luôn sợ một quả đạn khác sẽ rơi trúng chúng tôi và lấy đi phần chân còn lại hoặc cánh tay của tôi.”
