Giá dầu tăng vọt khi xung đột bùng phát tại eo biển Hormuz
John Power
Giá dầu Brent tăng gần 6% lên 114,44 USD/thùng sau khi xung đột bùng phát tại eo biển Hormuz, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran. Quân đội Mỹ thông báo phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran để đáp trả các cuộc tấn công vào tàu thương mại, trong khi Iran bác bỏ tuyên bố này. Các tổ chức hàng hải và quốc tế kêu gọi đảm bảo an toàn cho thủy thủ và tự do hàng hải, khi hàng nghìn thuyền viên mắc kẹt tại khu vực này.
Giá dầu thế giới đã tăng mạnh sau khi xung đột bùng phát tại eo biển Hormuz, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran.
Ngày 5/6, giá dầu Brent, chuẩn mực chính của giá dầu toàn cầu, đã tăng gần 6% lên 114,44 USD/thùng. Đến sáng 6/6, giá dầu Brent giao dịch ở mức 113,54 USD/thùng, giảm nhẹ so với phiên trước.
Đợt tăng giá mới nhất diễn ra sau khi quân đội Mỹ thông báo đã phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran để đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại tại tuyến đường thủy này. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng báo cáo bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran.
Một nguồn tin quân sự Iran được hãng thông tấn IRNA trích dẫn đã bác bỏ tuyên bố của Mỹ cho rằng lực lượng Mỹ đã đánh chìm nhiều tàu Iran, gọi đó là thông tin “sai sự thật”.
Theo bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ tại Sparta ở Singapore, thị trường đang định giá dầu cao hơn vì nó tính đến rủi ro “thiệt hại thêm đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ và khả năng eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa vượt quá lộ trình mà chính quyền ông Trump đã đưa ra”.
Bất chấp tuyên bố ngày 5/6 của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng quân đội Mỹ sẽ “dẫn đường” cho tàu thương mại đi qua eo biển chiến lược này, các công ty vận tải biển vẫn do dự vì lo ngại an toàn. Trong khi quân đội Mỹ cho biết hai tàu chở hàng mang cờ Mỹ đã băng qua eo biển vài giờ sau khi ông Trump công bố “Dự án Tự do”, chưa có dấu hiệu nào về việc giao thông hàng hải trong khu vực được nối lại đáng kể.
Ngày 5/6, người đứng đầu Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF) kêu gọi không yêu cầu tàu bè đi qua eo biển “nếu không có sự bảo đảm đầy đủ về an toàn”. Tổng thư ký ITF Stephen Cotton nói: “Tự do hàng hải phải được khôi phục hoàn toàn theo đúng luật pháp quốc tế, nhưng phải được thực hiện một cách phối hợp, minh bạch và đặt an toàn của thủy thủ lên hàng đầu”. Ông cho biết thêm rằng “có rất ít sự rõ ràng” về cách thức hoạt động này sẽ “đảm bảo sơ tán an toàn, cũng như không có sự đảm bảo từ Iran rằng quá cảnh sẽ được bảo đảm”.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), có tới 20.000 thủy thủ vẫn đang mắc kẹt trên khoảng 2.000 tàu tại eo biển Hormuz. IMO cho biết “không có tiền lệ nào về việc mắc kẹt nhiều thủy thủ như vậy trong thời hiện đại”.
Liên hợp quốc kêu gọi đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển, cho rằng việc đóng cửa tuyến đường thủy này đang “cản trở việc vận chuyển dầu, khí đốt, phân bón và các mặt hàng thiết yếu khác” và “bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu”.
Giá dầu Brent đã tăng hơn 50% kể từ đầu cuộc chiến cuối tháng 2, giữa lúc sản lượng dầu thiếu hụt ước tính 14,5 triệu thùng mỗi ngày. Theo các chuyên gia phân tích, ngay cả khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, giá dầu có thể vẫn ở mức cao trong một thời gian do lượng hàng tồn đọng chưa dỡ, cơ sở hạ tầng khu vực bị hư hại và nhu cầu rà phá thủy lôi của Iran. Bà Goh dự báo giá sẽ tiếp tục tăng khi các nước sử dụng dự trữ năng lượng của họ.